Wann und wie muss ich Einkünfte als Grenzgänger eintragen?
Die Steuererklärung für Grenzgänger wirft bei vielen Arbeitnehmern Fragen auf: Wer in Deutschland wohnt, aber regelmäßig in einem Nachbarland arbeitet, ist nicht automatisch steuerlich korrekt eingeordnet. Entscheidend sind die Sonderregelungen der Doppelbesteuerungsabkommen. Der folgende Beitrag erklärt verständlich, wann Einkünfte als Grenzgänger einzutragen sind, welche Anlagen zur Steuererklärung gehören und wann der Progressionsvorbehalt greift.
Wer gilt steuerlich als Grenzgänger?
Als Grenzgänger gelten Arbeitnehmer, die ihren Wohnsitz in Deutschland haben und regelmäßig zur Arbeit in ein benachbartes Ausland pendeln, etwa nach Frankreich, Österreich oder in die Schweiz. Maßgeblich sind dabei die jeweiligen Doppelbesteuerungsabkommen sowie die tatsächliche Rückkehr an den deutschen Wohnsitz.
Wichtig: Die Grenzgängereigenschaft entsteht nicht automatisch, sondern nur, wenn die Voraussetzungen eingehalten werden.
Wo wird der Arbeitslohn besteuert?
Grundsätzlich gilt: Arbeitslohn wird dort besteuert, wo die Arbeit ausgeübt wird. Für Grenzgänger sieht das jeweilige Doppelbesteuerungsabkommen jedoch häufig eine Ausnahme vor:
Der Arbeitslohn wird in Deutschland versteuert, obwohl die Tätigkeit im Ausland erfolgt.
- Der gesamte Arbeitslohn unterliegt der deutschen Einkommensteuer.
- Im ausländischen Staat fällt regelmäßig keine oder nur eine begrenzte Quellensteuer an.
- Es gibt keinen Progressionsvorbehalt, weil der Arbeitslohn nicht steuerfrei ist, sondern regulär in Deutschland besteuert wird.
Grenzgänger Steuererklärung: Wo trage ich den Arbeitslohn ein?
Sind Sie Grenzgänger im steuerlichen Sinne, erfolgt die Eintragung wie folgt:
- Anlage N für den regulären Arbeitslohn
- zusätzlich Anlage N-GRE, nur wenn Sie in Baden-Württemberg wohnen und in Frankreich, Österreich oder der Schweiz arbeiten
Wichtig: Die Anlage N-AUS dürfen Sie in diesem Fall nicht verwenden. Grenzgängerregelung und Anlage N-AUS schließen sich gegenseitig aus.
Grenzgänger oder kein Grenzgänger – die Abgrenzung
Sie gelten als Grenzgänger, wenn:
- Sie regelmäßig an Ihren Wohnsitz in Deutschland zurückkehren.
- Sie die zulässige Anzahl an Nichtrückkehrtagen einhalten (zum Beispiel Schweiz: maximal 60 Tage).
- Ihr Arbeitslohn in Deutschland besteuert wird.
Folge: Eintragung in Anlage N (und ggf. Anlage N-GRE), kein Progressionsvorbehalt.
Sie gelten nicht als Grenzgänger, wenn:
- Sie zu häufig nicht an den deutschen Wohnsitz zurückkehren.
- Sie überwiegend im Ausland wohnen oder arbeiten.
- Sie weitere ausländische Einkünfte haben, die nicht unter die Grenzgängerregelung fallen.
Dann gilt meist: Besteuerung im Arbeitsstaat. Der Arbeitslohn ist in Deutschland häufig steuerfrei, erhöht aber den Steuersatz für andere Einkünfte über den Progressionsvorbehalt nach § 32b EStG.
=> Eintragung: Anlage N-AUS.
Besonderheiten je nach Land
- Frankreich und Österreich: Grenzgänger versteuern ihren Arbeitslohn grundsätzlich in Deutschland.
- Schweiz: Der Arbeitgeber darf 4,5 Prozent Quellensteuer einbehalten. Diese wird regelmäßig auf die deutsche Einkommensteuer angerechnet.
Sonderfall: Beamte und öffentlicher Dienst
Bei Beamten und Beschäftigten im öffentlichen Dienst gilt eine Sonderregel: Das Einkommen wird grundsätzlich im Staat des Arbeitgebers besteuert, auch wenn die übrigen Voraussetzungen einer Grenzgängersituation vorliegen.
Fazit
Die Steuererklärung für Grenzgänger hängt entscheidend davon ab, wo der Arbeitslohn steuerlich zugeordnet wird. Wer die Grenzgängerregelung erfüllt, erklärt sein Einkommen wie inländischen Arbeitslohn und vermeidet den Progressionsvorbehalt. Werden die Voraussetzungen nicht eingehalten, ist die Anlage N-AUS erforderlich. Eine saubere Abgrenzung reduziert Rückfragen des Finanzamts und verhindert unnötige steuerliche Nachteile.
Elektronischen Steuererklärung ohne Anlage N-GRE
In der Praxis kann es vorkommen, dass die Anlage N-GRE in einzelnen elektronischen Steuerprogrammen nicht gesondert unterstützt wird, zum Beispiel bei der Nutzung von SteuerGo In diesen Fällen bedeutet das nicht automatisch, dass die Grenzgängerangaben verloren gehen.
Sofern Ihr Arbeitslohn vollständig in Deutschland steuerpflichtig ist, wird er weiterhin korrekt in der Anlage N erklärt. Die für Grenzgänger relevanten Zusatzinformationen (etwa zum ausländischen Arbeitgeber oder zur Grenzgängereigenschaft) sollten dann im vorgesehenen Freitext- oder Erläuterungsfeld der Steuererklärung ergänzt werden.
Empfehlenswert ist es außerdem, eine kurze schriftliche Erläuterung beizufügen, aus der hervorgeht, dass die Voraussetzungen der Grenzgängerregelung erfüllt sind. Das erleichtert dem Finanzamt die Einordnung und reduziert Rückfragen.
Wichtig: Auch wenn die Anlage N-GRE technisch nicht auswählbar ist, bleibt die materielle Steuerpflicht unverändert. Entscheidend ist, dass der Arbeitslohn korrekt als in Deutschland steuerpflichtig erklärt wird.
Wann und wie muss ich Einkünfte als Grenzgänger eintragen?
Co to jest umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania (Doppelbesteuerungsabkommen)?
Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO) to umowa międzynarodowa między dwoma krajami lub jurysdykcjami. Głównym celem UPO jest unikanie podwójnego opodatkowania dochodów, które mogłyby być opodatkowane w obu krajach, gdyby nie było umowy. Podwójne opodatkowanie występuje, gdy podatnik musi zapłacić podatek od swoich dochodów w dwóch różnych krajach, co może prowadzić do niesprawiedliwego obciążenia.
UPO zazwyczaj określa:
- Który kraj ma prawo do opodatkowania określonych rodzajów dochodów: Umowa określa, który kraj ma wyłączne prawo do opodatkowania określonych dochodów, takich jak dywidendy, odsetki, opłaty licencyjne, wynagrodzenia itp.
- Procedury unikania podwójnego opodatkowania: UPO określa mechanizmy, w jaki sposób podatki zapłacone za granicą mogą być zaliczone lub odliczone od podatku należnego w kraju.
- Zasady wymiany informacji: UPO mogą zawierać postanowienia umożliwiające wymianę informacji podatkowych między krajami, aby zwalczać unikanie opodatkowania.
- Definicje i procedury rozstrzygania sporów: Wyjaśniają terminy i określają procedury rozstrzygania sporów podatkowych między krajami.
Dokładne postanowienia UPO różnią się w zależności od umowy i zależą od interesów zaangażowanych krajów. UPO są ważne, aby ułatwić obciążenia podatkowe dla osób i firm uzyskujących dochody transgraniczne oraz wspierać międzynarodową działalność gospodarczą i inwestycje.
SteuerGo
Co to jest umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania (Doppelbesteuerungsabkommen)?
Co to jest wynagrodzenie zwolnione z podatku zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania?
Chodzi o nieopodatkowane wynagrodzenie zgodnie z umowami o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO) lub rozporządzeniem w sprawie pracy za granicą (ATE). W UPO określono, w jaki sposób pracownicy wykonujący pracę za granicą muszą opodatkować swoje dochody, aby uniknąć podwójnego opodatkowania. Wynagrodzenie za pracę za granicą może być zwolnione z podatku na podstawie rozporządzenia w sprawie pracy za granicą (ATE), jeśli z danym państwem nie istnieje umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania i praca trwa nieprzerwanie co najmniej trzy miesiące. Choroba lub urlop nie wpływają na okres pracy, ale nie są wliczane do trzymiesięcznego okresu.
Jeśli Państwa wynagrodzenie podlega opodatkowaniu za granicą, w Niemczech zostaną Państwo zwolnieni z podatku na podstawie UPO lub ATE. Jednak dochód opodatkowany za granicą jest w Niemczech uwzględniany w klauzuli progresywnej. Oznacza to, że z dochodu zagranicznego i innych dochodów w Niemczech obliczany jest łączny dochód. Z tego łącznego dochodu wynika wyższa stawka podatkowa, którą opodatkowane są jednak tylko dochody uzyskane w Niemczech.
Wyjątki:
- Dla Francji, Austrii i Szwajcarii obowiązuje szczególna regulacja dla pracowników przygranicznych zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania. Jeśli pracują Państwo w tych krajach, wynagrodzenie podlega opodatkowaniu w państwie zamieszkania, czyli w Niemczech.
- W Szwajcarii pracodawca może pobrać podatek od wynagrodzenia w wysokości 4,5 procent, który zostanie zaliczony na poczet podatku w Niemczech.
- Urzędnicy i pracownicy służby publicznej zawsze opodatkowują swoje dochody w kraju, w którym pracują, ponieważ obowiązuje zasada państwa płatnika.
Uwaga: Obecnie rozporządzenie w sprawie pracy za granicą zostało zaktualizowane. Chcielibyśmy zwrócić uwagę na szczególnie ważny nowy przepis: pracownicy muszą udowodnić, że ich wynagrodzenie za pracę za granicą podlegało minimalnemu opodatkowaniu. Jeśli nie mogą Państwo przedstawić dowodu lub nie ma minimalnego opodatkowania, rozporządzenie w sprawie pracy za granicą i tym samym zwolnienie z podatku w Niemczech nie mają zastosowania. Nowe przepisy mają zastosowanie do wynagrodzeń i innych świadczeń wypłacanych po 31.12.2022 r. lub otrzymanych przez pracownika po tym terminie.
Uwaga: Obecnie coraz więcej umów o unikaniu podwójnego opodatkowania jest zmienianych w taki sposób, że dni pracy w trybie home office są szczególnie uwzględniane. W indywidualnych przypadkach należy dokładnie sprawdzić, gdzie znajduje się prawo do opodatkowania.
Co to jest wynagrodzenie zwolnione z podatku zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania?
Kto musi wypełnić załącznik N-AUS?
Osoby mieszkające w Niemczech i podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu od dochodów muszą w zeznaniu podatkowym wykazać również wynagrodzenie za pracę za granicą. Również zwolnione z podatku wynagrodzenie za pracę za granicą musi zostać zgłoszone, ponieważ zazwyczaj jest uwzględniane w klauzuli progresywnej - w "Anlage N". Należy również podać dodatkowe informacje w "Anlage N-AUS".
Dla każdego zagranicznego państwa należy wypełnić osobny formularz "Anlage N-AUS". Można w nim na przykład podać wydatki związane z pracą za granicą, które zostaną następnie odliczone "jako koszty uzyskania przychodu" od zagranicznych dochodów. W ten sposób zmniejsza się kwota zagranicznych dochodów uwzględniana w klauzuli progresywnej, co zwiększa dochód podlegający opodatkowaniu.
Kto musi wypełnić załącznik N-AUS?
