Koszty wypadku objęte ryczałtem na pokonywanie odległości?

Ustawa stanowi, że "ryczałt za dojazdy obejmuje wszystkie wydatki związane z dojazdami między miejscem zamieszkania a pierwszym miejscem pracy" (§ 9 ust. 2 zdanie 1 EStG). Obejmuje to wszystkie "zwykłe" koszty, takie jak wydatki na benzynę, opony, przeglądy, ubezpieczenia samochodowe, podatek od pojazdów, amortyzacja, wynajem garażu, naprawy wynikające z normalnego zużycia, opłaty parkingowe za postój pojazdu w czasie pracy, koszty finansowania, składki na związki kierowców, składki ubezpieczeniowe na ochronę wypadkową pasażerów, specjalna opłata leasingowa, silnik wymienny. Czy dotyczy to również "niezwykłych" kosztów, takich jak szkoda powypadkowa?

Często pojawia się spór, czy koszty wypadku są objęte ryczałtem za dojazdy, czy też mogą być dodatkowo odliczone jako koszty uzyskania przychodu w rzeczywistej wysokości.

Administracja finansowa wielokrotnie instruowała urzędy skarbowe: "Koszty wypadku poniesione podczas podróży między miejscem zamieszkania a pierwszym miejscem pracy lub podczas uwzględnianej podróży do domu rodzinnego są nadal uwzględniane jako niezwykłe wydatki w ramach ogólnych kosztów uzyskania przychodu zgodnie z § 9 ust. 1 zdanie 1 EStG, oprócz ryczałtu za dojazdy" (ostatnio pismo BMF z 31.10.2013, BStBl. 2013 I s. 1376, nr 4).

Również w uzasadnieniu ustawy do nowelizacji § 9 ust. 2 EStG od 2007 r. stwierdzono, że "koszty wypadku jako niezwykłe wydatki są ponownie uwzględniane oprócz ryczałtu za dojazdy" (druk BT 16/12099 z 3.3.2009, strona 6 i 8).

Ponadto w wytycznych dotyczących podatku od wynagrodzeń wyraźnie określono, że "oprócz ryczałtu za dojazdy uwzględnia się tylko wydatki na usunięcie szkód powypadkowych w przypadku wypadku drogowego podczas podróży między miejscem zamieszkania a miejscem pracy, podczas objazdu w celu zatankowania pojazdu, podczas objazdu w celu odbioru pasażerów wspólnoty transportowej" (wskazówka 9.10 LStH 2018).

Rząd federalny niedawno wyraził następującą opinię: "Ryczałt za dojazdy obejmuje wszystkie wydatki pracownika na dojazdy między miejscem zamieszkania a pierwszym miejscem pracy. Rozróżnienie między zwykłymi a niezwykłymi wydatkami nie jest przewidziane w brzmieniu § 9 ust. 1 zdanie 3 nr 4 zdanie 2 EStG. Ze względów słuszności administracja wyjątkowo nie zgłasza zastrzeżeń, jeśli wydatki na usunięcie szkody powypadkowej w wypadku drogowym są zgłaszane jako koszty uzyskania przychodu oprócz ryczałtu za dojazdy" (druk BT 18/8523 z 20.5.2016, strona 35).

Obecnie Federalny Trybunał Finansowy orzekł na niekorzyść podatników, że efekt ryczałtu za dojazdy zasadniczo obejmuje również koszty wypadku, o ile są to wydatki pracownika na "dojazdy między miejscem zamieszkania a pierwszym miejscem pracy", czyli rzeczywiste koszty dojazdu (wyrok BFH z 19.12.2019, VI R 8/18).

BFH uzasadnia to brzmieniem ustawy, która w § 9 ust. 2 zdanie 1 EStG rozszerza efekt ryczałtu za dojazdy na "wszystkie wydatki". Ponadto ryczałt za dojazdy niezależny od środka transportu przemawia, oprócz względów ekologicznych i transportowych, również za uproszczeniem podatkowym. Dzięki objęciu "wszystkich wydatków" należy unikać sporów prawnych między podatnikiem a urzędem skarbowym dotyczących uwzględnienia szczególnych kosztów, np. za odbiór i niezwykłe koszty.

Efekt ryczałtu za dojazdy obejmuje jednak tylko "wydatki na dojazdy między miejscem zamieszkania a pierwszym miejscem pracy" oraz "podróże do domu rodzinnego w ramach podwójnego gospodarstwa domowego", czyli wydatki związane z pojazdem i trasą. Inne wydatki, w szczególności wydatki związane z usunięciem lub złagodzeniem obrażeń ciała, które powstały w wyniku wypadku podczas podróży służbowej między miejscem zamieszkania a pierwszym miejscem pracy, nie są objęte efektem ryczałtu. Takie wydatki można dodatkowo w pełni odliczyć jako koszty uzyskania przychodu (zwróć uwagę na poniższy artykuł).

Wskazówka: Osoby niepełnosprawne z stopniem niepełnosprawności (GdB) wynoszącym co najmniej 70 lub GdB od 50 do 70 oraz z oznaczeniem "G" lub "aG" mogą zgłaszać swoje dojazdy do pracy z ryczałtem za podróże służbowe w wysokości 30 centów za kilometr przejazdu lub z rzeczywistą stawką kosztów za kilometr. Dlatego mogą również odliczyć koszty wypadku jako dodatkowe koszty uzyskania przychodu (pismo BMF z 31.8.2009, BStBl. 2009 I s. 891, pkt 3).

Powinni Państwo znać jeszcze jedną szczególną sytuację:

Jeśli podatnik ulegnie wypadkowi w drodze między miejscem zamieszkania a pierwszym miejscem pracy, może odliczyć koszty leczenia spowodowane wypadkiem jako koszty uzyskania przychodu. Takie koszty leczenia nie są objęte efektem ryczałtu za dojazdy (wyrok BFH z 19.12.2020, VI R 8/18).

Efekt ryczałtu za dojazdy obejmuje tylko "wydatki na dojazdy między miejscem zamieszkania a pierwszym miejscem pracy" oraz "podróże do domu rodzinnego w ramach podwójnego gospodarstwa domowego", czyli wydatki związane z pojazdem i trasą. Inne wydatki, w szczególności wydatki związane z usunięciem lub złagodzeniem obrażeń ciała, które powstały w wyniku wypadku podczas podróży służbowej między miejscem zamieszkania a pierwszym miejscem pracy, nie są objęte efektem ryczałtu. Takie wydatki można dodatkowo w pełni odliczyć jako koszty uzyskania przychodu.

Wydatki związane z usunięciem lub złagodzeniem obrażeń ciała nie stanowią kosztów mobilności zawodowej. Nie są to wydatki na dojazdy między miejscem zamieszkania a pierwszym miejscem pracy.

Dotyczy to również sytuacji, gdy uszczerbek na zdrowiu, którego usunięcie lub złagodzenie wymagało poniesienia wydatków, powstał podczas podróży służbowej między miejscem zamieszkania a pierwszym miejscem pracy. Wydatki na usunięcie lub złagodzenie obrażeń ciała nie są związane z pojazdem ani trasą.

(2021): Koszty wypadku objęte ryczałtem na pokonywanie odległości?

Kiedy mogę odliczyć koszty wypadku?

Można odliczyć koszty wypadku jako koszty uzyskania przychodu, jeśli szkoda powstała podczas podróży służbowej. Do podróży służbowych zalicza się na przykład:

• Podróże między domem a miejscem pracy
• Podróże służbowe lub praca w delegacji
• Podróże w ramach podwójnego gospodarstwa domowego
• Podróże podczas przeprowadzki służbowej
• Podróże podczas szkolenia zawodowego

Kwestia winy nie ma znaczenia przy odliczaniu szkód spowodowanych wypadkiem. Dotyczy to również sytuacji, gdy w wyniku wypadku muszą Państwo zapłacić grzywnę lub karę pieniężną. Jednakże wykroczenie musi być związane z celem zawodowym, a alkohol nie może być zaangażowany.

Uwaga: Sądy finansowe oraz Federalny Trybunał Finansowy uznają koszty wypadku za pokryte ryczałtem za dojazdy. Jednak administracja finansowa wielokrotnie instruowała urzędy skarbowe, aby uznawały koszty wypadku obok ryczałtu za dojazdy, jeśli powstały one podczas podróży między domem a pierwszym miejscem pracy lub podczas uwzględnianej podróży rodzinnej. Ostatnio miało to miejsce w piśmie BMF z dnia 31.10.2013 r. (BStBl 2013 I s. 1376), tam w punkcie 4. BMF może w tej kwestii polegać na ustawodawcy, ponieważ również w ówczesnym uzasadnieniu ustawy dotyczącym nowelizacji § 9 ust. 2 EStG stwierdzono, że "koszty wypadku jako nadzwyczajne wydatki należy ponownie uwzględnić obok ryczałtu za dojazdy" (BT-Drucksache 16/12099 z dnia 3.3.2009, strona 6 i 8).

(2021): Kiedy mogę odliczyć koszty wypadku?

Jakie koszty wypadku mogę odliczyć?

Jeśli podczas podróży służbowej miał miejsce wypadek, mogą Państwo odliczyć powstałe w związku z tym koszty jako koszty uzyskania przychodu w zeznaniu podatkowym. Oprócz kosztów wypadku mogą Państwo odliczyć inne wydatki, jeśli Państwa samochód został uszkodzony lub skradziony. Mogą Państwo odliczyć na przykład następujące wydatki:

• Koszty naprawy
• Koszty wynajmu samochodu
• Kradzież radia samochodowego
• Wypłaty odszkodowań za szkody wyrządzone osobom trzecim
• Koszty rzeczoznawcy, adwokata i sądu
• Koszty ratownictwa
• Koszty holowania
• Wydatki na dojazdy do warsztatu, rzeczoznawcy itp.

Jeśli otrzymają Państwo zwrot kosztów od strony trzeciej, muszą Państwo odjąć go od kosztów wypadku, jeśli zwrot został otrzymany w roku wypadku lub w roku zapłaty kosztów wypadku. Jeśli zwrot zostanie otrzymany później, muszą Państwo opodatkować go jako dochód. Jako dowód urząd skarbowy zazwyczaj wymaga następujących danych:

• Miejsce i czas wypadku
• Policyjny protokół z wypadku
• Potwierdzenie świadczeń ubezpieczeniowych
• Ewentualni świadkowie
• Faktury dotyczące wysokości kosztów naprawy

Uwaga: Sądy finansowe oraz Federalny Trybunał Finansowy uznają, że koszty wypadku są pokrywane przez ryczałt na dojazdy. Jednak administracja finansowa wielokrotnie instruowała urzędy skarbowe, aby uznawały koszty wypadku obok ryczałtu na dojazdy, jeśli powstały one podczas podróży między domem a pierwszym miejscem pracy lub podczas uwzględnianej podróży rodzinnej. Ostatnio miało to miejsce w piśmie BMF z dnia 31.10.2013 r. (BStBl 2013 I s. 1376), tam w punkcie 4. BMF może w tej kwestii polegać na ustawodawcy, ponieważ również w ówczesnym uzasadnieniu ustawy dotyczącym nowelizacji § 9 ust. 2 EStG stwierdzono, że "koszty wypadku jako nadzwyczajne wydatki należy ponownie uwzględnić obok ryczałtu na dojazdy" (BT-Drucksache 16/12099 z dnia 3.3.2009, strona 6 i 8).

(2021): Jakie koszty wypadku mogę odliczyć?