Które świadczenia zastępujące wynagrodzenie muszę podać?

Lohn- oder Entgeltersatzleistungen erhalten Sie, wenn Ihr Arbeitgeber Ihnen aus verschiedenen Gründen das volle Gehalt nicht mehr zahlt. Diese Lohnersatzleistungen erhalten Sie zwar steuerfrei, jedoch werden sie in den Progressionsvorbehalt einbezogen. Das heißt: Sie werden zur Berechnung Ihres Steuersatzes erfasst und führen so zu einem höheren Prozentsatz, mit dem Ihr übriges Einkommen versteuert wird. Deswegen müssen Sie in Ihrer Steuererklärung alle Lohnersatzleistungen angeben.

Dies sind unter anderem:

• Arbeitslosengeld I,
• Kurzarbeitergeld und Saison-Kurzarbeitergeld,
• Insolvenzgeld bei Insolvenz des Arbeitgebers,
• Elterngeld nach dem Bundeselterngeld- und Elternzeitgesetz,
• Mutterschaftsgeld und Zuschuss zum Mutterschaftsgeld,
• Kranken-, Verletzten- und Übergangsgeld für Behinderte oder vergleichbare Lohnersatzleistungen,
• Aufstockungsbeträge sowie Altersteilzeitzuschläge nach dem Altersteilzeitgesetz bzw. Beamtenrecht,
• Leistungen zur Entgeltsicherung für ältere Arbeitnehmer durch die Agentur für Arbeit.

Bei Bezug von steuerfreien Lohnersatzleistungen von mehr als 410 Euro im Jahr besteht die Pflicht zur Abgabe einer Steuererklärung. Über die bezogenen Lohnersatzleistungen erhält der Empfänger eine Bescheinigung, um die Bezüge in seiner Steuererklärung angeben zu können. Die meisten Lohnersatzleistungen werden von den Sozialversicherungsträgern, wie Arbeitsagentur und Krankenkasse, gewährt und mittels einer besonderen "Bescheinigung für das Finanzamt" bekannt gegeben. Außerdem melden die Leistungsträger seit 2011 die gezahlten Einkommensersatzleistungen unter Angabe der jeweiligen Steuer-Identifikationsnummer elektronisch an das Finanzamt. Zahlt der Arbeitgeber die Leistungen, bescheinigt er diese im "Ausdruck der elektronischen Lohnsteuerbescheinigung", z. B. Kurzarbeitergeld, Zuschuss zum Mutterschaftsgeld, Aufstockungsbetrag und Altersteilzeitzuschlag.

Hinweis: Aktuell wurden mit dem "Corona-Steuerhilfegesetz" die Zuschüsse des Arbeitgebers zum Kurzarbeitergeld und zum Saison-Kurzarbeitergeld steuerfrei gestellt, soweit sie zusammen mit dem Kurzarbeitergeld 80 Prozent des Unterschiedsbetrages zwischen dem Soll-Entgelt und dem Ist-Entgelt nicht übersteigen. Diese Regelung galt befristet vom 1.3.2020 bis zum 31.12.2020. Die Steuerbefreiung der Zuschüsse des Arbeitgebers zum Kurzarbeitergeld wurde dann bis zum 31.12.2021 verlängert ("Jahressteuergesetz 2020" vom 21.12.2020).

Mit der Steuerbefreiung wird die vielfach in Tarifverträgen vereinbarte, aber auch aufgrund der Corona-Krise freiwillige Aufstockung des Kurzarbeitergeldes durch den Arbeitgeber gefördert (§ 3 Nr. 28a EStG-neu). Die Aufstockungsbeträge unterliegen - wie das Kurzarbeitergeld selbst - dem Progressionsvorbehalt (§ 32b Abs. 1 Nr. 1g EStG)

(2021): Które świadczenia zastępujące wynagrodzenie muszę podać?

Co nie muszę podawać jako świadczenia zastępujące wynagrodzenie w zeznaniu podatkowym?

Istnieją również świadczenia wolne od podatku, które nie są objęte klauzulą progresywną i dlatego nie prowadzą do wyższej stawki podatkowej. Należą do nich w szczególności:

• zasiłek na dziecko, zasiłek wychowawczy, dodatek mieszkaniowy, pomoc społeczna,
• zasiłek dla bezrobotnych II,
• odszkodowanie za dodatkowe koszty w przypadku prac za 1 euro,
• zasiłek dla bezrobotnych otrzymywany z zagranicy,
• zasiłek chorobowy z prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego,
• dodatek zimowy i dodatek na dodatkowe koszty zimowe,
• zasiłki strajkowe i zasiłki za blokadę,
• żołd za ochotniczą służbę wojskową,
• kieszonkowe za młodzieżowe służby ochotnicze (od 2011 r.),
• zasiłek na rozpoczęcie działalności gospodarczej (§ 93 SGB III),
• zasiłek pielęgnacyjny od 2015 r. (§ 44a ust. 3 SGB XI).

(2021): Co nie muszę podawać jako świadczenia zastępujące wynagrodzenie w zeznaniu podatkowym?

W jaki sposób świadczenia zastępujące wynagrodzenie i dochód wpływają na mój podatek?

Lohnersatzleistungen erhalten Sie zwar steuerfrei ausgezahlt, jedoch wirken sich diese Leistungen auf den Progressionsvorbehalt aus. Das heißt, die steuerfreien Einnahmen werden zur Ermittlung Ihres persönlichen Steuersatzes Ihrem Einkommen zugerechnet.

Eine alleinerziehende Mutter hat ein Jahreseinkommen von 26.000 Euro brutto. Dazu erhält sie 6.000 Euro Elterngeld. Das macht ein Gesamteinkommen von 32.000 Euro. Dafür würde die Einkommensteuer rund 5.706 Euro betragen, was einem Steuersatz von 17,83 Prozent entspricht. Mit diesem Steuersatz wird aber nur das Einkommen ohne Elterngeld besteuert, sodass die Steuer 4.636 Euro beträgt.

Ohne Progressionsvorbehalt würde die Steuer für ein Einkommen von 26.000 Euro nur 3.911 Euro betragen. Das bedeutet: Für das eigentlich steuerfreie Elterngeld von 6.000 Euro müssen doch 725 Euro mehr an Steuern gezahlt werden. Außerdem erhöhen sich ggf. der Solidaritätszuschlag (bei sehr hohen Einkommen) und die Kirchensteuer.

Auf diese Weise wird auch Einkommen versteuert, das eigentlich unter dem Grundfreibetrag liegt und damit steuerfrei bleiben würde. Übersteigt das eigentliche Einkommen inklusive Lohnersatzleistung den Grundfreibetrag, kann der erhöhte Steuersatz angewandt werden. Bleibt das Einkommen jedoch auch mit Lohnersatzleistungen unter dem Grundfreibetrag, muss es nicht versteuert werde.

Beziehen Sie innerhalb eines Jahres nur Lohnersatzeinkommen, bleibt alles steuerfrei, und der Progressionsvorbehalt wird nicht angewandt.

(2021): W jaki sposób świadczenia zastępujące wynagrodzenie i dochód wpływają na mój podatek?

Czy zasiłki strajkowe podlegają opodatkowaniu?

Świadczenia strajkowe i tzw. zasiłki z tytułu lokautu, które związek zawodowy wypłaca podczas strajku, nie są częścią opodatkowanego wynagrodzenia.

Są całkowicie zwolnione z podatku i nie są uwzględniane w klauzuli progresywnej. Dlatego nie muszą być wykazywane w zeznaniu podatkowym.

(2021): Czy zasiłki strajkowe podlegają opodatkowaniu?

Dlaczego w przypadku świadczeń zastępujących wynagrodzenie indywidualne rozliczenie dla małżonków może być korzystne?

Jeśli tylko jeden z małżonków otrzymuje świadczenia zastępujące wynagrodzenie lub dochód, a partner ma tylko dochody podlegające opodatkowaniu, warto rozważyć wybór indywidualnego rozliczenia dla małżonków zamiast wspólnego rozliczenia.

Świadczenia zastępujące wynagrodzenie spowodowałyby wzrost stawki podatkowej dla dochodu podlegającego opodatkowaniu przy wspólnym rozliczeniu, co zwiększa również kwotę podatku, którą muszą zapłacić oboje małżonkowie.
W przypadku indywidualnego rozliczenia dla małżonków oboje małżonkowie są rozliczani oddzielnie, dzięki czemu zastrzeżenie progresji nie wpływa na małżonka, który nie otrzymuje nieopodatkowanych świadczeń zastępujących wynagrodzenie. Warto to przeliczyć, nawet jeśli w tym przypadku odpada korzystna stawka podatkowa dla wspólnego rozliczenia.

(2021): Dlaczego w przypadku świadczeń zastępujących wynagrodzenie indywidualne rozliczenie dla małżonków może być korzystne?

Czym są świadczenia zastępujące dochód?

Odbiorcy świadczeń socjalnych nie zawsze muszą być pracownikami. Również przedsiębiorcy, osoby prowadzące działalność na własny rachunek, freelancerzy lub rolnicy otrzymują tzw. świadczenia zastępujące dochód, które podlegają klauzuli progresji.

Te świadczenia zastępujące dochód są podobnie jak świadczenia zastępujące wynagrodzenie zwolnione z podatku, ale mają wpływ na wysokość należnego podatku. Świadczenia zastępujące dochód są uwzględniane w klauzuli progresji i mają znaczący wpływ na obliczenie osobistej stawki podatkowej.

Świadczenia zastępujące wynagrodzenie otrzymują Państwo jako osoby niebędące pracownikami, na przykład jako freelancerzy lub przedsiębiorcy:

• Świadczenia na podstawie ustawy o ochronie macierzyństwa (zasiłek macierzyński, zasiłek rodzicielski)
• Świadczenia z ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego (zasiłki chorobowe)
• Świadczenia na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym dla artystów

(2021): Czym są świadczenia zastępujące dochód?

Których świadczeń zastępujących dochód nie muszę wykazywać w zeznaniu podatkowym?

Die folgenden Leistungen müssen Sie nicht in Ihrer Steuererklärung als Einkommensersatzleistung angeben. Sie fallen nicht unter den Progressionsvorbehalt:

• Krankentagegeld von einer privaten Krankenversicherung.
• Gründungszuschuss für Existenzgründer
• Arbeitslosengeld II
• Erziehungsgeld, Wohngeld, Sozialhilfe, Kindergeld
• Zuschuss-Wintergeld und Mehraufwands-Wintergeld
• Streikgelder und Aussperrungsgelder
• Wehrsold beim freiwilligen Wehrdienst, Taschengeld bei den Jugendfreiwilligendiensten
• Taschengeld bei den Jugendfreiwilligendiensten
• Pflegeunterstützungsgeld ab 2015 (§ 44a Abs. 3 SGB XI).

(2021): Których świadczeń zastępujących dochód nie muszę wykazywać w zeznaniu podatkowym?

Jakie szczególne zasady obowiązują w przypadku zasiłku chorobowego?

W przypadku długotrwałej niezdolności do pracy pracownicy mają po upływie 6-tygodniowego okresu wypłaty wynagrodzenia przez pracodawcę prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia zdrowotnego.

Świadczenie to jest różnie traktowane podatkowo:

• Zasiłek chorobowy z ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego jest zwolniony z podatku, ale jest uwzględniany przy obliczaniu stawki podatkowej. Oznacza to, że stawka podatkowa stosowana do pozostałych dochodów jest wyższa, co prowadzi do zwiększenia obciążenia podatkowego.
• Zasiłek chorobowy z prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego jest zwolniony z podatku i nie jest uwzględniany przy obliczaniu stawki podatkowej.

Takie zróżnicowane traktowanie jest zgodne z orzeczeniem Federalnego Trybunału Finansowego.

Zasiłek chorobowy z ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego jest uwzględniany przy obliczaniu stawki podatkowej nie tylko w przypadku osób obowiązkowo ubezpieczonych, ale także dobrowolnie ubezpieczonych.

Natomiast zasiłek chorobowy z prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego jest słusznie pomijany. Podczas gdy ustawowe ubezpieczenie zdrowotne jest w dużej mierze oparte na zasadzie solidarności, prywatne ubezpieczenie zdrowotne opiera się na zasadzie ekwiwalencji. Zasiłek chorobowy wynika więc z odpowiednich składek (wyrok BFH z 26.11.2008, BStBl. 2009 II s. 376).

(2021): Jakie szczególne zasady obowiązują w przypadku zasiłku chorobowego?

Co to jest klauzula progresywna?

Steuerfreie Lohnersatzleistungen - für Nicht-Arbeitnehmer auch Einkommensersatzleistungen genannt - sowie steuerfreie Auslandseinkünfte werden in den Progressionsvorbehalt einbezogen (§ 32b Abs. 1 Nr. 1 EStG).

Der Progressionsvorbehalt führt dazu, dass die steuerfreien Ersatzleistungen dem zu versteuernden Einkommen hinzugerechnet werden. Für diesen Betrag wird nun ein besonderer Steuersatz ermittelt. Und mit dem besonderen Steuersatz wird dann das zu versteuernde Einkommen - ohne die Lohnersatzleistungen - besteuert (§ 32b Abs. 2 EStG). Insgesamt führen die Progressionseinkünfte also zu einer höheren Besteuerung Ihrer übrigen Einkünfte.

Die meisten Lohnersatzleistungen finden Sie nicht in der Lohnsteuerbescheinigung des Arbeitgebers. Dazu gehören gemäß § 32b EStG:

• Altersübergangsgeld
• Altersübergangsgeld-Ausgleichsbetrag
• Arbeitslosenbeihilfe nach dem Soldatenversorgungsgesetz
• Arbeitslosengeld
• Eingliederungshilfe nach dem Arbeitsförderungsgesetz
• Eingliederungshilfe nach dem Sozialgesetzbuch
• Elterngeld nach dem Bundeselterngeld- und Elternzeitgesetz
• Entschädigungen für Verdienstausfall nach dem Infektionsschutzgesetz
• Insolvenzgeld
• Krankengeld von der gesetzlichen Krankenversicherung
• Krankengeld nach dem Gesetz über die Krankenversicherung der Landwirte
• Leistungen aus dem Europäischen Sozialfonds zur Aufstockung des Überbrückungsgeldes
• Leistungen nach dem Sozialgesetzbuch, die dem Lebensunterhalt dienen
• Mutterschaftsgeld
• Sonderunterstützung nach dem Mutterschutzgesetz
• steuerfreie Aufstockungsbeträge oder Zuschläge nach § 3 Nr. 28 EStG
• Teilarbeitslosengeld
• Übergangsgeld
• Unterhaltsgeld
• Verdienstausfallentschädigung nach dem Bundesseuchengesetz
• Verletztengeld
• Versorgungskrankengeld nach dem Bundesversorgungsgesetz
• Zuschuss nach der Mutterschutzverordnung oder entsprechenden Landesregelungen
• Zuschuss zum Mutterschaftsgeld

(2021): Co to jest klauzula progresywna?

Jakie szczególne zasady dotyczą wynagrodzenia w przypadku niewypłacalności pracodawcy?

Dla pracowników zakładu, wobec którego majątku wszczęto postępowanie upadłościowe, Federalna Agencja Pracy wypłaca zasiłek z tytułu niewypłacalności, wcześniej nazywany zasiłkiem na wypadek upadłości. Ten zasiłek z tytułu niewypłacalności jest wolny od podatku, ale podlega zasadzie progresji.

Jeśli pracownik, przed złożeniem wniosku o zasiłek z tytułu niewypłacalności, przeniósł swoje roszczenie o wynagrodzenie na rzecz osoby trzeciej, np. instytucji kredytowej, zasiłek z tytułu niewypłacalności przysługuje tej osobie trzeciej. Niemniej jednak zasiłek ten jest przypisywany pracownikowi i prowadzi do zwiększenia stawki podatkowej. Pracownik otrzymuje w tej sprawie zaświadczenie z agencji pracy, które może dołączyć do swojego zeznania podatkowego.

Szczególna sytuacja:
Wydatki związane ekonomicznie ze zwolnionymi z podatku dochodami nie są zazwyczaj odliczane jako koszty uzyskania przychodu. Inaczej jest w przypadku dojazdów między domem a miejscem pracy w okresie, za który wypłacany jest zasiłek z tytułu niewypłacalności. Dojazdy nie służą uzyskaniu zasiłku z tytułu niewypłacalności, dlatego nie istnieje bezpośredni związek ekonomiczny między kosztami dojazdów a zasiłkiem. Dojazdy są związane z zatrudnieniem, także w okresie, za który wypłacany jest zasiłek. Dlatego koszty dojazdów można odliczyć jako koszty uzyskania przychodu (wyrok BFH z 23.11.2000, BStBl. 2001 II s. 199).

(2021): Jakie szczególne zasady dotyczą wynagrodzenia w przypadku niewypłacalności pracodawcy?