Co mogę odliczyć w przypadku drugiego gospodarstwa domowego?

An die Zweitwohnung des Arbeitnehmers am Arbeitsort stellt das Finanzamt keine strengen Anforderungen. Dies kann eine Wohnung, ein Hotelzimmer oder auch ein möbliertes Zimmer sein. Auch die Häufigkeit der Nutzung spielt keine Rolle, die Unterkunft muss lediglich zur Verfügung stehen. Die Zweitwohnung darf aber keinesfalls zum neuen Lebensmittelpunkt werden. Dann ist es vorbei mit der steuerlichen Begünstigung. Sind diese Voraussetzung erfüllt, können diverse Werbungskosten im Zuge der doppelten Haushaltsführung steuerlich geltend gemacht werden.

Dies beginnt bereits bei der Wohnungssuche. Aufwendungen, die durch die Wohnungssuche entstehen, wie etwa Fahrtkosten zur Wohnungsbesichtigung, Telefon- oder Portogebühren, sind als Werbungskosten absetzbar. Auch die Kosten für den Umzug erkennt das Finanzamt an. Dazu zählen unter anderem Transportkosten für eine Spedition oder einen Leihwagen und auch Reisekosten am Umzugstag.

In den ersten drei Monaten der doppelten Haushaltsführung können sogar Verpflegungspauschbeträge abgerechnet werden. Maßgebend für die Höhe der Pauschbeträge ist die Dauer der Abwesenheit von der Hauptwohnung. Sie betragen bei einer Abwesenheitsdauer von

• 24 Stunden: 28 Euro
• 8 bis 24 Stunden: 14 Euro

Bei den Fahrtkosten werden die erste Hinfahrt und die letzte Rückfahrt in voller Höhe anerkannt, nachzuweisen z.B. per Ticket. Alternativ kann hier bei Benutzung eines Pkw auch die allgemeine Kilometerpauschale in Höhe von 30 Cent je Fahrtkilometer angesetzt werden. Wöchentliche Heimfahrten werden hingegen mit der Entfernungspauschale von 0,30 Euro pro Entfernungskilometer (bzw. 0,35 Euro ab dem 21. Km) anerkannt.

Als Werbungskosten absetzbar sind auch die Unterkunftskosten bzw. die Kosten der Zweitwohnung. Anerkannt werden stets nur nachgewiesene Kosten, keine Pauschbeträge.

Seit 2014 ist der abzugsfähige Betrag in Deutschland auf einen Höchstbetrag von 1.000 Euro pro Monat begrenzt. Dieser Höchstbetrag umfasst alle für die Unterkunft oder Wohnung entstehenden Aufwendungen, die vom Arbeitnehmer selbst getragen werden, insbesondere

• Miete inklusive Betriebskosten, auch für eine möblierte Wohnung,
• Anschaffungskosten für notwendige Hausrats- und Einrichtungsgegenstände,
• Zweitwohnungsteuer,
• Renovierung usw.

Der Höchstbetrag von 1.000 Euro gilt monatsbezogen und als Durchschnittswert für das Gesamtjahr. Wenn die Aufwendungen in einzelnen Monaten weniger als 1.000 Euro und in anderen Monaten mehr als 1.000 Euro betragen, dürfen die übersteigenden Beträge mit den nicht ausgeschöpften Höchstbeträgen verrechnet werden.

(2021): Co mogę odliczyć w przypadku drugiego gospodarstwa domowego?

Jakie koszty noclegu mogę odliczyć?

Im Rahmen der doppelten Haushaltsführung können Sie die Kosten für Übernachtungen in Ihrer Zweitwohnung absetzen. Anerkannt werden nur nachgewiesene Kosten, keine Pauschbeträge. Als Zweitwohnung wird jede Unterkunft anerkannt, in der Sie eine Möglichkeit zur Übernachtung haben. Wie oft Sie diese Möglichkeit nutzen, ist unerheblich. Unterkünfte können zum Beispiel sein:

• eine Mietwohnung,
• ein eigenes Haus oder
• ein Hotelzimmer.

Nutzen Sie am Zweitwohnort eine Mietwohnung, können Sie die Miet- und Mietnebenkosten wie Heizung oder Strom der Zweitwohnung geltend machen. Auch die Ausgaben für notwendige Einrichtungsgegenstände können abgesetzt werden. Dazu zählen beispielsweise Tisch, Bett, Schrank oder auch Küchen- und Badezimmereinrichtung. Bei Anschaffungskosten bis 800 Euro netto kann der Betrag sofort in voller Höhe abgesetzt werden, teurere Gegenstände müssen über einen längeren Zeitraum verteilt abgeschrieben werden. Bei neuen Möbeln beträgt die Nutzungsdauer 13 Jahre. Nutzen Sie ein Hotel als Übernachtungsmöglichkeit, können Sie die tatsächlich nachgewiesenen Übernachtungskosten absetzen. Sind im Übernachtungspreis Verpflegungskosten enthalten und nicht gesondert ausgewiesen, verringert sich der absetzbare Betrag um folgende Posten:

• für ein Frühstück um 20 Prozent und
• für ein Mittag- bzw. Abendessen um 40 Prozent der Verpflegungspauschale bei Abwesenheit von 24 Stunden (28 Euro).

Bewohnen Sie eine Eigentumswohnung können Sie Ihre Aufwendungen (Nebenkosten der Wohnung, Schuldzinsen für ein Hypothekendarlehen, Abschreibung etc.) bis zu der Höhe absetzen, die eine angemessene Wohnung an Miete kosten würde.

Seit 2014 ist bei doppelter Haushaltsführung in Deutschland der abzugsfähige Betrag auf einen Höchstbetrag von 1.000 Euro pro Monat begrenzt. Dieser Höchstbetrag umfasst alle für die Unterkunft oder Wohnung entstehenden Aufwendungen, die vom Arbeitnehmer selbst getragen werden, insbesondere Miete inklusive Betriebskosten, auch für eine möblierte Wohnung, Anschaffungskosten für notwendige Hausrats- und Einrichtungsgegenstände, Zweitwohnungsteuer, Renovierung usw. Der Höchstbetrag von 1.000 Euro gilt monatsbezogen und als Durchschnittswert für das Gesamtjahr. Wenn die Aufwendungen in einzelnen Monaten weniger als 1.000 Euro und in anderen Monaten mehr als 1.000 Euro betragen, dürfen die übersteigenden Beträge mit den nicht ausgeschöpften Höchstbeträgen verrechnet werden.

• Nach Auffassung des BFH werden Aufwendungen für Einrichtungsgegenstände und Hausrat vom Höchstbetrag nicht erfasst, da diese nur für deren Nutzung und nicht für die Nutzung der Unterkunft getätigt werden. Die Nutzung der Einrichtungsgegenstände ist nicht mit der Nutzung der Unterkunft als solcher gleichzusetzen. Gesetzgeberisches Ziel der Neuregelung sei es, nur die Kosten für die Unterkunft auf 1.000 Euro monatlich zu begrenzen, nicht hingegen sonstige notwendige Aufwendungen.
• Der maximal abzugsfähige Betrag von 1.000 Euro im Monat umfasst nach der Gesetzesbegründung "alle für die Unterkunft oder Wohnung entstehenden Aufwendungen, z.B. Miete inklusive Betriebskosten, Miet- oder Pachtgebühren für Kfz-Stellplätze, auch in Tiefgaragen, Aufwendungen für Sondernutzung (wie Garten etc.), die vom Arbeitnehmer selbst getragen werden". Die Festsetzung des Betrags von 1.000 Euro orientiere "sich dabei an einer von der Rechtsprechung bisher immer herangezogenen, nach Lage und Ausstattung durchschnittlichen, ca. 60 qm großen Wohnung".

(2021): Jakie koszty noclegu mogę odliczyć?

Jakie koszty przeprowadzki mogę odliczyć?

W związku z wynajmem mieszkania drugorzędnego można odliczyć od podatku rzeczywiste koszty. Zaczyna się to już od poszukiwania mieszkania: wydatki związane z poszukiwaniem mieszkania, takie jak koszty dojazdu na oględziny, opłaty telefoniczne lub pocztowe, można odliczyć jako koszty uzyskania przychodu.

Urząd skarbowy uznaje również koszty przeprowadzki. Można odliczyć koszty spedycji, wydatki na wynajem samochodu, wynagrodzenia dla pomocników czy kartony do przeprowadzki. Można również odliczyć prowizję dla pośrednika za wynajem nowego mieszkania, ale nie prowizję za zakup domu w miejscu pracy. Proszę pamiętać, że koszty przeprowadzki w ramach podwójnego gospodarstwa domowego muszą być udokumentowane osobno, ponieważ ryczałt na koszty przeprowadzki nie jest przyznawany, ponieważ nie zmieniają Państwo swojego miejsca zamieszkania. Możliwość odliczenia kosztów przeprowadzki dotyczy również powrotu do głównego miejsca zamieszkania. Jeśli przy wyprowadzce z mieszkania drugorzędnego muszą Państwo przeprowadzić drobne prace remontowe, można je również uwzględnić w zeznaniu podatkowym.

(2021): Jakie koszty przeprowadzki mogę odliczyć?

Kiedy uznaje się podwójne gospodarstwo domowe?

Eine Voraussetzung für die steuerliche Anerkennung einer doppelten Haushaltsführung ist, dass Sie an Ihrem Heimatort einen eigenen Hausstand führen. Der Hausstand ist eine eingerichtete Wohnung, die Ihren Lebensmittelpunkt bildet und in der Sie Ihren Haushalt unterhalten. Sie müssen die Wohnung als Eigentümer oder Mieter oder aus einem gemeinsamen bzw. abgeleiteten Nutzungsrecht (z.B. in der Wohnung Ihres Partners) nutzen.

Seit 2014 ist weitere Voraussetzung, dass Sie sich an den Kosten des Haupthaushalts finanziell beteiligen. In der Regel ist bei Verheirateten der eigene Hausstand immer dort, wo die Familie lebt. Sollten Sie alleinstehend sein, spielt die Anerkennung des eigenen Hausstandes eine wichtige Rolle, bei der Absetzbarkeit von Kosten der doppelten Haushaltsführung. Dafür ist es nicht ausreichend, wenn Sie in der Wohnung oder im Haus Ihrer Eltern ein Zimmer bewohnen, selbst dann nicht, wenn Sie sich an den Mietkosten beteiligen.

Notwendig ist hier eine eigene eingerichtete Wohnung, die Sie als Eigentümer, Mieter oder Untermieter nutzen. Sie müssen hier einen Haushalt unterhalten, d.h. die Haushaltsführung bestimmen oder wesentlich mitbestimmen. Wenn Sie mindestens zwei Heimfahrten pro Monat nachweisen, wird in der Regel angenommen, dass sich hier Ihr Lebensmittelpunkt befindet.

(2021): Kiedy uznaje się podwójne gospodarstwo domowe?

Jak daleko może znajdować się mieszkanie drugorzędne od miejsca pracy?

Podwójne gospodarstwo domowe występuje, gdy jesteś zatrudniony poza swoim głównym miejscem zamieszkania i mieszkasz również w miejscu pracy poza domem. Dopuszczalne jest, aby drugi dom znajdował się również poza tym miejscem, w jego strefie dojazdowej. Strefa dojazdowa to obszar, z którego pracownicy dojeżdżają codziennie do miejsca pracy. Musi być możliwe codzienne dotarcie do pracy.

Pytanie brzmi jednak, jak daleko drugi dom może znajdować się od miejsca pracy, aby koszty wynajmu zostały uznane.

Federalny Trybunał Finansowy uznał za dopuszczalne, że drugi dom znajdował się w odległości 141 km od miejsca pracy. Szczególną cechą tego przypadku było to, że pracownik nabył nieruchomość w pierwotnym miejscu pracy, a pracodawca przeniósł swoją siedzibę, w wyniku czego pracownik codziennie pokonywał trasę 141 km do nowej siedziby firmy. Codzienne dotarcie do miejsca pracy było możliwe pociągiem. Podróż pociągiem ICE trwała godzinę, a taki czas podróży mieści się w granicach normy (wyrok BFH z 19.4.2012, VI R 59/11).

Federalny Trybunał Finansowy orzekł, że drugi dom nadal znajduje się w strefie dojazdowej do miejsca pracy, jeśli odległość wynosi 83 km, a miejsce pracy można osiągnąć w mniej niż godzinę. Dla uznania podwójnego gospodarstwa domowego nie ma znaczenia, jeśli odległość między drugim domem a domem rodzinnym wynosi 47 km i jest znacznie mniejsza. Decydujące jest tutaj, że odległość 83 km i czas dojazdu krótszy niż godzina to standardowa trasa i czas dojazdu (wyrok BFH z 26.6.2014, VI R 59/13).

W przypadku sądowym nie było możliwe dotarcie do miejsca pracy w rozsądny sposób z głównego miejsca zamieszkania. Droga była znacznie obciążona budowami i korkami, więc codzienne dojazdy z czasem podróży do dwóch godzin w jedną stronę były nie do przyjęcia, a korzystanie z drugiego domu w miejscu pracy było wskazane. Czas podróży z drugiego domu wynosił mniej niż godzinę.

Stan prawny od 2014 r.: Jak daleko drugi dom może znajdować się od miejsca pracy poza domem (pierwsze miejsce pracy), jest teraz uregulowane: Drugi dom nadal znajduje się w strefie dojazdowej do miejsca pracy, jeśli droga z drugiego domu do miejsca pracy jest krótsza niż połowa odległości między głównym miejscem zamieszkania a miejscem pracy. Jednak obecnie Federalne Ministerstwo Finansów ponownie zrewidowało swoje zasady dotyczące uznawania podwójnego gospodarstwa domowego (pismo BMF z 25.11.2020, BStBl 2020 I s. 1228 pkt 100 i nast.):

• Jeśli pracownik może dotrzeć do swojego pierwszego miejsca pracy, czyli miejsca pracy, w rozsądnym czasie z głównego miejsca zamieszkania, ewentualny drugi dom nie ma znaczenia podatkowego. Podwójne gospodarstwo domowe nie zostanie wtedy uznane. Czas podróży do jednej godziny w jedną stronę, biorąc pod uwagę indywidualne połączenia komunikacyjne i czasy podróży, można uznać za jeszcze akceptowalny.
• Jeśli odległość między głównym miejscem zamieszkania a pierwszym miejscem pracy wynosi więcej niż 50 km i drugi dom znajduje się w miejscu pracy, to ze względów uproszczenia zakłada się, że drugi dom jest uzasadniony zawodowo. Skutek: Koszty podwójnego gospodarstwa domowego można odliczyć jako koszty uzyskania przychodu, jeśli spełnione są pozostałe warunki. Obejmuje to w szczególności faktyczny udział finansowy pracownika w kosztach gospodarstwa domowego w kraju.

Jeśli wcześniej mówiono, że drugi dom musi znajdować się w miejscu pracy poza domem, a dokładniej w miejscu pierwszego zatrudnienia, to jest to przypadek standardowy. Jednak drugi dom może wyjątkowo znajdować się poza tym miejscem. Administracja finansowa stanowi:

• Ze względów uproszczenia można założyć, że drugi dom nadal znajduje się w miejscu pierwszego zatrudnienia, jeśli odległość najkrótszą drogą między drugim domem lub kwaterą a pierwszym miejscem pracy wynosi nie więcej niż 50 km.
• Jeśli drugi dom znajduje się więcej niż 50 km od miejsca pierwszego zatrudnienia, należy sprawdzić, czy pierwsze miejsce pracy można jeszcze osiągnąć codziennie w rozsądny sposób z drugiego domu lub kwatery. Czas podróży do jednej godziny w jedną stronę, biorąc pod uwagę indywidualne połączenia komunikacyjne i czasy podróży, jest uważany za akceptowalny.

W praktyce często wygląda to tak, że pracownicy idą na kompromis: z jednej strony chcą zbliżyć się do miejsca pracy, aby codzienne dojazdy były bardziej znośne. Z drugiej strony nie chcą być zbyt daleko od swojego rodzinnego miasta, aby "powroty do domu w ciągu tygodnia" nie były zbyt czasochłonne. Dlatego wybierają swój drugi dom gdzieś pomiędzy domem a pracą. W takich przypadkach konieczne są pewne obliczenia:

• Ze względów uproszczenia można założyć, że drugi dom lub kwatera jest uzasadniona zawodowo,
• jeśli odległość z drugiego domu do pracy jest mniejsza niż połowa odległości między głównym miejscem zamieszkania a miejscem pracy lub
• jeśli czas podróży do pierwszego miejsca pracy zostanie zredukowany o połowę.
• Decydująca dla sprawdzenia odległości jest najkrótsza droga.
• Jeśli warunki tej uproszczonej regulacji nie są spełnione, pracownik musi wykazać istnienie zawodowo uzasadnionego podwójnego gospodarstwa domowego w inny sposób, na podstawie konkretnych okoliczności danego przypadku.
• Jeśli mowa o pracy lub miejscu pracy, chodzi konkretnie o tzw. pierwsze miejsce pracy.

(2021): Jak daleko może znajdować się mieszkanie drugorzędne od miejsca pracy?

Co można odliczyć w przypadku przeprowadzki z powodu zmiany miejsca pracy?

Nierzadko zdarza się, że pracownicy przeprowadzają się z miejsca pracy, czyli zmieniają miejsce zamieszkania. Jeden zbudował lub kupił dom na wsi, inny przeprowadza się do ładniejszej okolicy z dużymi możliwościami rekreacyjnymi. Jeszcze inni wyprowadzają się z mieszkania małżeńskiego i wprowadzają się do nowej partnerki. Osoby samotne przeprowadzają się do swojej partnerki w innym miejscu. Również w tym przypadku można ubiegać się o koszty uzyskania przychodu z tytułu dodatkowych kosztów wyżywienia.

Jeśli następnie pracownik zachowa dotychczasowe mieszkanie jako mieszkanie drugorzędne lub wynajmie mniejsze mieszkanie, wcześniej nie mógł odliczyć podatkowo kosztów z tytułu podwójnego gospodarstwa domowego. Ponieważ przeprowadzka z powodów prywatnych oznaczała, że podwójne gospodarstwo domowe było prywatne.

• W 2009 roku Federalny Trybunał Finansowy zmienił swoje dotychczasowe orzecznictwo na korzyść pracowników: Podwójne gospodarstwo domowe jest teraz również uznawane za zawodowe, jeśli główne mieszkanie zostanie przeniesione z powodów prywatnych i mieszkanie w miejscu pracy jest używane jako drugie gospodarstwo domowe. Nie ma znaczenia, czy dotychczasowe mieszkanie jest zachowane jako drugie mieszkanie, czy wynajmowane jest nowe mieszkanie (orzeczenia BFH z 5.3.2009, BStBl. 2009 II s. 1012 i 1016).

• Administracja finansowa akceptuje nowe, bardziej liberalne stanowisko BFH – ale z jednym zastrzeżeniem: Po przeniesieniu głównego mieszkania i wynajęciu drugiego mieszkania, przez pierwsze trzy miesiące nie są uznawane ryczałty na wyżywienie, jeśli wcześniej mieszkałeś co najmniej trzy miesiące w miejscu zatrudnienia lub w jego pobliżu (pismo BMF z 10.12.2009, BStBl. 2009 I s. 1599).

Obecnie Federalny Trybunał Finansowy orzekł przeciwko fiskusowi i na korzyść pracowników, że również w przypadkach przeniesienia ryczałty na wyżywienie mogą być odliczane od podatku przez pierwsze trzy miesiące. Ponieważ podwójne gospodarstwo domowe powstaje wraz z przekształceniem dotychczasowego mieszkania w drugie mieszkanie. Dlatego trzymiesięczny okres rozpoczyna się w momencie, gdy dotychczasowe mieszkanie zostaje przekształcone w drugie mieszkanie (orzeczenie BFH z 8.10.2014, VI R 7/13).

Przypadek: Pracownik mieszkał i pracował w Düsseldorfie. Po poznaniu swojej obecnej żony przeprowadził się do małego miasta nad Dolnym Renem i przeniósł tam swój główny adres. Mieszkanie w Düsseldorfie zachował jako drugie mieszkanie. W zeznaniu podatkowym ubiegał się o ryczałty na wyżywienie za pierwsze trzy miesiące po przeprowadzce. Urząd skarbowy odmówił ich uznania, ale sąd finansowy i BFH je przyznały.

(2021): Co można odliczyć w przypadku przeprowadzki z powodu zmiany miejsca pracy?

Kiedy osoby samotne mogą ubiegać się o podwójne gospodarstwo domowe?

Auch Ledige können die Kosten einer doppelten Haushaltsführung als Werbungskosten geltend machen. Voraussetzung dafür ist u. a., dass sie einen eigenen Hausstand unterhalten.

Ein eigener Hausstand ist eine eingerichtete Wohnung,

• die den Mittelpunkt Ihrer Lebensinteressen darstellt,
• die Sie aus eigenem oder abgeleitetem Recht nutzen,
• in der Sie einen Haushalt "unterhalten" oder mitunterhalten, d. h. die Haushaltsführung bestimmen oder wesentlich mitbestimmen,
• und sich finanziell an den Haushaltskosten beteiligen (neu ab 2014).

Von besonderer Bedeutung ist seit 2014 die Frage, ob Sie die Wohnung unentgeltlich oder entgeltlich nutzen und ob Sie sich an der Haushaltsführung finanziell beteiligen oder nicht. Nach neuer Rechtslage ab 2014 wird ein "eigener Hausstand" bei doppelter Haushaltsführung nur noch dann anerkannt, wenn sich der ledige Arbeitnehmer an den Kosten des Haushalts finanziell beteiligt (§ 9 Abs. 1 Nr. 5 EStG 2014).

Es genügt nicht, wenn der Arbeitnehmer z. B. im Haushalt seiner Eltern lediglich ein oder mehrere Zimmer bewohnt oder wenn dem Arbeitnehmer eine Wohnung im Haus der Eltern unentgeltlich zur Nutzung überlassen wird. Erforderlich ist, dass die finanzielle Beteiligung an den Kosten der Haushaltsführung nicht bloß Bagatellbeträge sind (BMF-Schreiben vom 24.10.2014, BStBl. 2014 I S. 1412, Tz. 100).

• Betragen die Barleistungen mehr als 10 % der monatlich regelmäßig anfallenden laufenden Kosten der Haushaltsführung (z. B. Miete, Mietnebenkosten, Kosten für Lebensmittel und andere Dinge des täglichen Bedarfs), ist von einer finanziellen Beteiligung oberhalb der Bagatellgrenze auszugehen.
• Betragen die Barleistungen weniger als 10 % der laufenden Haushaltskosten, kann der Arbeitnehmer eine hinreichende finanzielle Beteiligung auch auf andere Art und Weise darlegen, z.B. Finanzierung des gemeinsamen Urlaubs, der Kfz-Kosten oder von größeren Anschaffungen.
• Wie soll der Ledige seine finanzielle Beteiligung an der Haushaltsführung in der Steuererklärung darlegen? Da im Steuerformular keine Abfragezeile dafür vorhanden ist, sollte er ganz einfach eine eventuelle Nachfrage des Finanzamtes abwarten.

Das Niedersächsische Finanzgericht hat entschieden, dass eine regelmäßige Beteiligung an den laufenden Wohnungs- und Verbrauchskosten nicht erforderlich ist, da weder der Gesetzeswortlaut noch die Gesetzesmaterialien hierauf hindeuten (Urteil vom 18.9.2019, 9 K 209/18).

Der Fall: Der Kläger hat eine Wohnung an seinem Arbeitsort angemietet. Zudem bewohnt er in seinem Elternhaus eine nicht abgeschlossene Wohnung im Obergeschoss gemeinsam mit seinem Bruder. Ein Mietvertrag bezüglich dieser Wohnung besteht nicht. Im Rahmen seiner Steuererklärung gab der Kläger an, dass er sich in einer Gesamthöhe von 3.160,47 Euro im Jahr 2015 am Haushalt der Eltern beteiligt habe. Im Einzelnen legte er dar und wies mithilfe von Kreditkartenauszügen nach, dass er durchgängig das ganze Jahr über Lebensmitteleinkäufe getätigt hatte. Zudem fügte er Kontoauszüge über eine Überweisung in Höhe von 1.200 Euro (Verwendungszweck: Nebenkosten/Telekommunikation) sowie über eine Überweisung über 550 Euro (Verwendungszweck: Anteil neue Fenster in 2015) an seinen Vater vor. Beide Kontoauszüge datierten vom Dezember 2015. Das Finanzamt sah hierin jedoch keinen ausreichenden Nachweis über eine finanzielle Beteiligung und lehnte den Abzug von Kosten der doppelten Haushaltsführung ab. Der Kläger habe nicht dargelegt, in welcher Höhe monatlich regelmäßig laufende Kosten der Lebensführung für die Haushaltsführung entstanden seien. Die hiergegen gerichtet Klage war indes erfolgreich.

Begründung des Gerichts: Im Streitfall habe sich der Kläger durch die Einmalzahlungen im Dezember und die belegten Lebensmitteleinkäufe finanziell an den Lebensführungskosten des elterlichen Haushalts beteiligt. Auf den Zeitpunkt der Zahlung (Anfang, Mitte oder Ende des jeweiligen Jahres) komme es nicht an. Auch am Ende des Jahres geleistete finanzielle Beträge können ausreichend sein. Entgegen der Auffassung der Finanzverwaltung könne eine gleichmäßige Beteiligung an den monatlichen laufenden Aufwendungen für Miete usw. nicht gefordert werden. Daher seien Ende des Jahres geleistete Zahlungen auch nicht nur teilweise - nach einer Zwölftelung - zu berücksichtigen, sondern vielmehr in voller Höhe. 

Selbst eine Einbeziehung von Zahlungen außerhalb des Streitjahres halten die Richter für denkbar, sofern die Zahlungen ihre wirtschaftliche Verursachung im jeweiligen Streitjahr haben (etwa Beteiligung an den Nebenkosten nach Vorlage der Nebenkostenabrechnung im Folgejahr).

Auch wenn das Urteil viele positive Aussagen enthält, so ist doch eine Verschärfung gegenüber der allgemeinen Auffassung zu erkennen: Unter Lebensführungskosten seien (nur) diejenigen Aufwendungen zur Gestaltung des privaten Lebens zu verstehen, die einen Haushaltsbezug aufweisen, im Wesentlichen also Miet- und Hauskosten, Verbrauchs- und sonstige Nebenkosten, Aufwendungen für die Anschaffung und Reparatur von Haushaltsgeräten und -gegenständen, Kosten für Lebensmittel und Telekommunikationskosten. Nicht hierzu zählen aber mangels Haushaltsbezugs Kosten für Urlaub, Pkw, Freizeitgestaltung, Gesundheitsfürsorge, Kleidung usw.

Tipp: Gegen das Urteil ist zwischenzeitlich die Revision beim Bundesfinanzhof anhängig unter dem Az. VI R 39/19. Sofern das Finanzamt bei Ihnen eine doppelte Haushaltsführung mit dem Argument der fehlenden Kostenbeteiligung abgelehnt hat, sollten Sie hiergegen Einspruch einlegen und sich auf das genannte Verfahren berufen. Nach Möglichkeit sollten Sie es erst gar nicht auf einen Streit ankommen lassen, sondern am besten einen Dauerauftrag einrichten und den Eltern einen angemessenen Betrag "Beteiligung an den Miet- und Hauskosten" monatlich überweisen.

(2021): Kiedy osoby samotne mogą ubiegać się o podwójne gospodarstwo domowe?

Co można odliczyć, jeśli mieszkam z partnerką w mieszkaniu służbowym?

Es kommt vor, dass Eheleute an demselben auswärtigen Beschäftigungsort berufstätig sind und dort die Woche über in einer Zweitwohnung zusammenleben. Sie behalten am Heimatort ihre Wohnung bei und kehren immer wieder dorthin zurück. Die Finanzämter unterstellen dann gerne, dass der Lebensmittelpunkt am Beschäftigungsort sei und verweigern die Anerkennung der doppelten Haushaltsführung.

Aber entscheidend ist, ob die Hauptwohnung noch als Lebensmittelpunkt anzusehen ist oder ob infolge des Zusammenlebens die Zweitwohnung zum Lebensmittelpunkt geworden ist. Das Zusammenleben in der Zweitwohnung ist für die Anerkennung der doppelten Haushaltsführung so lange unschädlich, wie die Zweitwohnung nicht zum neuen Lebensmittelpunkt wird.

Aktuell hat der Bundesfinanzhof entschieden, dass für beiderseits berufstätige Ehegatten, die mit ihren Kindern am Beschäftigungsort in einer familiengerechten Wohnung leben, der Mittelpunkt der Lebensinteressen im Rahmen einer Gesamtwürdigung der Umstände des Einzelfalls anhand bestimmter Kriterien zu bestimmen ist. Zwar gelte die Vermutung, dass sich der Mittelpunkt der Lebensinteressen in der Regel an den Beschäftigungsort verlagert, doch der Steuerpflichtige kann diese Vermutung widerlegen (BFH-Urteil vom 1.10.2019, VIII R 29/16).

Für kinderlose Ehegatten, die gemeinsam am Beschäftigungsort eine familiengerechte Wohnung unterhalten, ist "in der Regel" anzunehmen, dass sich der Lebensmittelpunkt am Beschäftigungsort befindet (Regelvermutung). Dies gilt erst recht, wenn die Eheleute mit ihren Kindern am Beschäftigungsort in einer familiengerechten Wohnung leben, auch wenn die frühere Familienwohnung beibehalten und zeitweise noch genutzt wird. Doch auch in diesem Fall ist die "Gesamtwürdigung aller Umstände des Einzelfalls" zu beachten.

Bei der "Gesamtwürdigung aller Umstände des Einzelfalls" ist zu berücksichtigen, wie oft und wie lange sich der Steuerpflichtige in der einen und der anderen Wohnung aufhält, wie beide Wohnungen ausgestattet und wie groß sie sind. Von Bedeutung sind auch die Dauer des Aufenthaltes am Beschäftigungsort, die Entfernung beider Wohnungen sowie die Zahl der Heimfahrten. Erhebliches Gewicht hat ferner der Umstand, zu welchem Wohnort die engeren persönlichen Beziehungen, z.B. Art und Intensität der sozialen Kontakte, Vereinszugehörigkeiten und andere Aktivitäten, bestehen.

(2021): Co można odliczyć, jeśli mieszkam z partnerką w mieszkaniu służbowym?

Czy ryczałt na pokrycie kosztów przeprowadzki można również odliczyć w przypadku podwójnego gospodarstwa domowego?

W ramach podwójnego gospodarstwa domowego różne koszty mogą być odliczone jako koszty uzyskania przychodu. Do odliczanych kosztów podwójnego gospodarstwa domowego należą m.in. koszty przeprowadzki do mieszkania służbowego oraz likwidacji mieszkania służbowego po zakończeniu pracy w innym miejscu.

Jako koszty przeprowadzki można uwzględnić: koszty transportu (firma przeprowadzkowa, wynajem samochodu, wynagrodzenie pomocników, kartony do przeprowadzki), koszty podróży w dniu przeprowadzki oraz koszty oględzin mieszkań, opłata dla pośrednika. Pytanie brzmi, czy można również odliczyć "ryczałt na inne koszty przeprowadzki".

Obecnie Sąd Finansowy w Turyngii orzekł, że w ramach podwójnego gospodarstwa domowego koszty przeprowadzki do mieszkania służbowego mogą być odliczone tylko po przedstawieniu dowodu, a ryczałt na koszty przeprowadzki nie jest uwzględniany. Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi podatku od wynagrodzeń ryczałt na koszty przeprowadzki jest wyraźnie wykluczony w przypadku podwójnego gospodarstwa domowego (R 9.11 ust. 9 zdanie 2 LStR). W przypadku "małej" przeprowadzki do miejsca pracy nie następuje zmiana miejsca zamieszkania (FG Turyngia z 29.6.2015, 2 K 698/14).

Inaczej wygląda sytuacja, gdy kończysz podwójne gospodarstwo domowe, przenosząc "dużą" przeprowadzką gospodarstwo rodzinne i miejsce zamieszkania do miejsca pracy. Wtedy koszty przeprowadzki nie są odliczane jako koszty podwójnego gospodarstwa domowego, lecz jako ogólne koszty uzyskania przychodu (zgodnie z § 9 ust. 1 zdanie 1 EStG). W takim przypadku możesz również skorzystać z ryczałtu na koszty przeprowadzki.

(2021): Czy ryczałt na pokrycie kosztów przeprowadzki można również odliczyć w przypadku podwójnego gospodarstwa domowego?

Czy koszty wyposażenia mieszkania można odliczyć dodatkowo?

W ramach podwójnego gospodarstwa domowego z powodów zawodowych koszty zakwaterowania, czyli koszty drugiego mieszkania, mogą być odliczone jako koszty uzyskania przychodu lub zwrócone przez pracodawcę bez podatku. Zawsze uznawane są tylko udokumentowane koszty, nie ma ryczałtów. Ale co z nowo zakupionym wyposażeniem mieszkania?

Obecnie Federalny Trybunał Finansowy orzekł przeciwko fiskusowi, że koszty niezbędnego wyposażenia drugiego mieszkania w ramach podwójnego gospodarstwa domowego z powodów zawodowych nie należą do kosztów zakwaterowania, których odliczenie jest ograniczone do 1.000 Euro miesięcznie. Koszty wyposażenia i sprzętu domowego - o ile są niezbędne - mogą być w pełni odliczone jako inne niezbędne dodatkowe koszty z tytułu podwójnego gospodarstwa domowego zgodnie z § 9 ust. 1 zdanie 3 nr 5 EStG (wyrok BFH z 4.4.2019, VI R 18/17).

• Zdaniem BFH wydatki na wyposażenie i sprzęt domowy nie są objęte limitem, ponieważ dotyczą one jedynie ich użytkowania, a nie użytkowania zakwaterowania. Użytkowanie wyposażenia nie jest tożsame z użytkowaniem samego zakwaterowania. Celem ustawodawcy było ograniczenie jedynie kosztów zakwaterowania do 1.000 Euro miesięcznie, a nie innych niezbędnych wydatków.
• Maksymalna kwota odliczenia w wysokości 1.000 Euro miesięcznie obejmuje zgodnie z uzasadnieniem ustawy "wszystkie koszty związane z zakwaterowaniem lub mieszkaniem, np. czynsz wraz z kosztami eksploatacyjnymi, opłaty za wynajem lub dzierżawę miejsc parkingowych, także w garażach podziemnych, wydatki na użytkowanie specjalne (np. ogród), które ponosi pracownik". Ustalona kwota 1.000 Euro jest "oparta na średnim mieszkaniu o powierzchni ok. 60 m², które było dotychczas zawsze brane pod uwagę przez orzecznictwo w zależności od lokalizacji i wyposażenia".

Obecnie administracja finansowa ogłosiła korzystne uproszczenie: jeśli koszty nabycia wyposażenia i sprzętu drugiego mieszkania - bez środków pracy - nie przekraczają łącznie 5.000 Euro z VAT, można założyć, że koszty te są "niezbędne" lub nie są zawyżone i zostaną uznane za koszty uzyskania przychodu bez dalszej weryfikacji (pismo BMF z 25.11.2020, BStBl 2020 I s. 1228, pkt 108).

(2021): Czy koszty wyposażenia mieszkania można odliczyć dodatkowo?