Dieser Text bezieht sich auf die
. Die Version die für die
Jakie składki na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne mogę uwzględnić?
Seit 2010 können Sie Ihre kompletten Kranken- und Pflegeversicherungsbeiträge für die so genannte Basisabsicherung als Sonderausgaben in der Steuererklärung eintragen. Das Finanzamt zieht von den gezahlten Beiträgen zur gesetzlichen Krankenversicherung lediglich vier Prozent pauschal für Krankengeld ab.
Für Privatversicherte gilt: Kosten für Kranken- und Pflegeversicherung werden nur in Höhe des Basisbeitrags der privaten Krankenversicherung anerkannt. Wahlleistungen, wie Chefarztbehandlung oder Zwei-Bett-Zimmer im Krankenhaus, werden im Rahmen der "anderen Versicherungsbeiträge" berücksichtigt, sofern dafür noch Spielraum beim abzugsfähigen Höchstbetrag besteht.
Wenn Sie einen weitergehenden Vertrag haben, ermittelt die PKV den genauen Anteil der Basisabsicherung. Falls Sie nicht über den Höchstbetrag von 1.900 Euro (Selbständige 2.800 Euro) mit Ihren Beiträgen zur Krankenversicherung kommen, können Sie noch Beiträge für weitere Versicherungen geltend machen. Begünstigt sind beispielsweise Beiträge zur Arbeitslosenversicherung, zu einer zusätzlichen Kranken- oder Pflegeversicherung, zur privaten Erwerbs- oder Berufsunfähigkeitsversicherung, zu Unfall- oder Haftpflichtversicherungen oder zu Risikolebensversicherungen. Kapitallebens- und Rentenversicherungen können als Sonderausgaben berücksichtigt werden, wenn die Policen vor 2005 abgeschlossen wurden.
Beispiel
Ein Ehepaar zahlt im Jahr ohne Krankengeld insgesamt 4.600 Euro an Beiträgen für die Kranken- und Pflegeversicherung. Damit übersteigen die Beiträge die gemeinsame Höchstsumme von 3.800 Euro (zweimal 1.900 Euro). Dennoch sind sie in dieser Höhe als Sonderausgaben absetzbar, doch weitere Versicherungsbeiträge, wie Unfall- oder Kfz-Haftpflichtversicherung, können nun nicht mehr abgesetzt werden.
Da der allgemeine Beitragssatz bei gesetzlich Versicherten das Krankengeld mit absichert, werden die Beiträge pauschal um 4 % gekürzt. Die Kürzung erfolgt nur dann, wenn im Krankheitsfall ein Anspruch auf Krankengeld besteht. Die Kürzung wird vom Finanzamt vorgenommen. Bis 2014 erfolgte die Kürzung nicht vom einkommensunabhängigen Zusatzbeitrag. Seit 2015 gilt folgende Rechtslage: Der neu ausgestaltete kassenindividuelle einkommensabhängige Zusatzbeitrag wird nunmehr als originärer Bestandteil des Krankenversicherungsbeitrags gewertet und ist daher in die Bemessungsgrundlage für die Ermittlung des vierprozentigen Kürzungsbetrags einzubeziehen. Eine Differenzierung des Beitrags in einen Grundbeitrag und den Zusatzbeitrag erfolgt jetzt nicht mehr.
(2021): Jakie składki na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne mogę uwzględnić?
Jak udział własny w ubezpieczeniu zdrowotnym jest uwzględniany podatkowo?
Osoby z prywatnym ubezpieczeniem zdrowotnym często płacą rachunki za leczenie do określonej kwoty z własnej kieszeni, aby zachować zwrot składek, który często może wynosić do sześciu miesięcznych składek. Zwrot składek zmniejsza wprawdzie odliczane składki ubezpieczeniowe przy odliczeniu jako wydatki specjalne, co skutkuje mniejszą oszczędnością podatkową.
Jednak tę wadę można - zdaniem wielu - zrekompensować, zgłaszając samodzielnie poniesione koszty leczenia jako obciążenia nadzwyczajne zgodnie z § 33 EStG i uzyskując w ten sposób odpowiednią oszczędność podatkową.
Koszty leczenia poniesione z powodu udziału własnego w taryfie lub wyboru zwrotu składek nie są "składkami" na ubezpieczenie zdrowotne i dlatego nie można ich odliczyć jako wydatki specjalne (pismo BMF z 19.8.2013, BStBl. 2013 I s. 1087, Tz. 69). Również BFH potwierdził, że samodzielnie poniesione koszty w przypadku choroby nie stanowią składek ubezpieczeniowych i nie można ich odliczyć jako wydatki specjalne.
Nie są to "składki" na ubezpieczenie zdrowotne. Stanowią one raczej koszty leczenia i mogą być zgłaszane tylko jako obciążenia nadzwyczajne zgodnie z § 33 EStG (wyrok BFH z 1.6.2016, X R 43/14).
Tipp
Samodzielnie poniesione wydatki w przypadku choroby są kosztami leczenia i dlatego można je odliczyć tylko w ramach obciążeń nadzwyczajnych zgodnie z § 33 EStG. Istnieje jednak ograniczenie: w wysokości dopuszczalnego obciążenia nie mają one wpływu na obniżenie podatku.
To dopuszczalne obciążenie zależy od wysokości dochodów, liczby dzieci, stanu cywilnego i wynosi od 1 do 7 % całkowitej kwoty dochodów. Jest więc zazwyczaj wyższe niż przewidywany zwrot składek z ubezpieczenia zdrowotnego i odpowiadające im samodzielnie poniesione koszty leczenia.
Oznacza to: koszty leczenia w wysokości udziału własnego nie mogą być odliczone ani jako wydatki specjalne, ani jako obciążenia nadzwyczajne.
(2021): Jak udział własny w ubezpieczeniu zdrowotnym jest uwzględniany podatkowo?
Czy dopłaty pracodawcy mogą być w pełni zaliczone na poczet składek podstawowych?
Składki na podstawowe ubezpieczenie zdrowotne oraz obowiązkowe ubezpieczenie pielęgnacyjne są od 2010 roku w pełni i bez ograniczeń odliczane jako wydatki specjalne. Jednak osoby prywatnie ubezpieczone, które otrzymują nieopodatkowane dopłaty od pracodawcy, muszą je uwzględnić.
Zgodnie z opinią administracji finansowej dopłaty są zawsze przypisywane w pełnej wysokości do podstawowego ubezpieczenia zdrowotnego i pomniejszają tylko te składki. Dotyczy to również sytuacji, gdy ubezpieczone są świadczenia dodatkowe (§ 10 ust. 2 nr 1 EStG).
Ponieważ dopłata pracodawcy obejmuje również składki na świadczenia dodatkowe i komfortowe, byłoby logiczne podzielić ją zgodnie z strukturą składek na ubezpieczenie podstawowe i komfortowe. Spowodowałoby to, że samodzielnie opłacana część składki na ubezpieczenie podstawowe byłaby wyższa, a tym samym oszczędność podatkowa większa. Pytanie więc brzmi, czy nieopodatkowane dopłaty pracodawcy do prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego należy w pełni czy tylko częściowo uwzględnić w podstawowym ubezpieczeniu.
Federalny Trybunał Finansowy potwierdził praktykę urzędów skarbowych: Urząd skarbowy może w pełni uwzględnić nieopodatkowaną dopłatę pracodawcy do składek na ubezpieczenie podstawowe, nawet jeśli umowa ubezpieczeniowa obejmuje świadczenia dodatkowe i komfortowe. Dopłata nie musi być procentowo podzielona na świadczenia podstawowe i dodatkowe (wyrok BFH z 2.9.2014, IX R 43/13).
(2021): Czy dopłaty pracodawcy mogą być w pełni zaliczone na poczet składek podstawowych?
