Brak redukcji o dotacje z programu bonusowego
Ustawowe kasy chorych oferują swoim klientom programy bonusowe za prozdrowotne zachowanie zgodnie z § 65a SGB V i wypłacają za to premie pieniężne. Kasy chorych mogą samodzielnie decydować, które świadczenia są premiowane, np. badania profilaktyczne, szczepienia, zdrowe odżywianie, aktywność sportowa itp.
W 2016 roku Federalny Trybunał Finansowy wyjaśnił, że odliczenie składek na ubezpieczenie zdrowotne jako wydatków specjalnych nie powinno być pomniejszane o bonusy za prozdrowotne zachowanie zgodnie z § 65a SGB V, które kasy chorych wypłacają w ramach "programu bonusowego". Bonus nie stanowi zwrotu zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i dlatego nie zmniejsza odliczenia jako wydatków specjalnych. Ponadto bonus jest zwolniony z podatku (wyrok BFH z 1.6.2016, X R 17/15).
Administracja finansowa stosuje wyrok BFH, ale interpretuje go wąsko (pismo BMF z 6.12.2016, BStBl 2016 I strona 1426). W związku z tym pojawiły się dalsze wątpliwości. Na przykład, według administracji finansowej, (ryczałtowe) bonusy za wizyty w siłowniach nadal zmniejszają odliczenie jako wydatków specjalnych.
Obecnie Federalny Trybunał Finansowy wydał następujący - pozytywny - wyrok: Premia pieniężna (bonus) przyznana przez ustawową kasę chorych za prozdrowotne zachowanie nie zmniejsza odliczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne jako wydatków specjalnych, o ile w ten sposób całkowicie lub częściowo zrekompensowane zostaną wydatki finansowe podatnika. Dotyczy to również przypadków, w których bonus jest obliczany ryczałtowo (wyrok BFH z 6.5.2020, X R 16/18 i X R 30/18).
Przypadek: Ubezpieczony w ustawowej kasie chorych powód otrzymał od swojej kasy chorych bonusy w wysokości 230 Euro za "prozdrowotne zachowanie", m.in. za badanie kontrolne, profilaktykę stomatologiczną, członkostwo w siłowni i klubie sportowym oraz za udokumentowanie zdrowej masy ciała. Urząd skarbowy potraktował bonusy jako zwrot składek na ubezpieczenie zdrowotne ze względu na ich czysto ryczałtową wypłatę i zmniejszył odliczenie jako wydatków specjalnych powoda. Natomiast sąd finansowy uznał płatności za świadczenia kasy chorych, które nie wpływały na wydatki specjalne ani nie powodowały obciążenia podatkowego jako inne dochody.
BFH w swojej decyzji, rozwijając dotychczasowe orzecznictwo dotyczące traktowania podatkowego bonusów zgodnie z § 65a piątej księgi kodeksu socjalnego (patrz wyżej: wyrok z 1.6.2016, X R 17/15, BStBl II 2016, 989), przyjmuje zróżnicowane podejście. Zgodnie z nim również bonusy, które nie wymagają konkretnego udokumentowania wcześniejszych wydatków podatnika na określone działania prozdrowotne, lecz są przyznawane ryczałtowo, nie zmniejszają odliczenia jako wydatków specjalnych. Nie są one również uznawane za świadczenia kasy chorych mające znaczenie podatkowe.
Warunkiem jest jednak nadal, aby każda promowana akcja powodowała koszty dla podatnika, a wypłacona i realistycznie ustalona ryczałtowa kwota była odpowiednia do całkowitego lub częściowego zrekompensowania własnych wydatków. Jeśli podatnik korzysta z działań profilaktycznych objętych podstawowym ubezpieczeniem zdrowotnym (np. szczepienia, profilaktyka stomatologiczna), brakuje własnych wydatków, które mogłyby zostać zrekompensowane przez bonus. W takim przypadku mamy do czynienia ze zwrotem składek przez kasę chorych, który zmniejsza odliczenie jako wydatków specjalnych. To samo dotyczy bonusów wypłacanych za udokumentowanie zachowań lub zaniechań niezależnych od wydatków (np. zdrowa masa ciała, status niepalącego).
Wskazówka: W przypadkach, w których płatności nie są uznawane za zwroty składek, należy upewnić się, że nie nastąpiło zmniejszenie odliczenia jako wydatków specjalnych. Chociaż powinno to nastąpić automatycznie na podstawie odpowiednich przekazów z ubezpieczeń zdrowotnych, niestety nie wszystkie dane są nadal prawidłowo przekazywane przez ubezpieczenia zdrowotne do urzędów skarbowych. Ostatecznie oznacza to, że muszą Państwo sprawdzić, jakie dane są dostępne w urzędzie skarbowym, czyli czy bonusy zostały uznane za zwrot składek - czy też nie.
SteuerGo
Obecnie Federalny Trybunał Finansowy orzekł, że bonusy prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego "w celu promowania świadomego kosztowo zachowania" są traktowane jako zwrot składek i dlatego zmniejszają odliczenia jako wydatki specjalne, jeśli bonusy są wypłacane niezależnie od tego, czy ubezpieczonemu powstały koszty zdrowotne, czy nie (wyrok BFH z 16.12.2020, X R 31/19).
Przypadek: Prywatne ubezpieczenie zdrowotne przyznaje każdej ubezpieczonej osobie bonus w wysokości 30 Euro za każdy ubezpieczony miesiąc, maksymalnie 360 Euro rocznie. Jeśli zostaną złożone rachunki do zwrotu, cały roczny bonus w wysokości 360 Euro zostanie odliczony od kwoty zwrotu. Ta umowa jest porównywalna z "udziałem własnym". A w przypadku umownie uzgodnionego "udziału własnego" BFH wyjaśnił, że wynikające z tego wydatki nie mogą być odliczane jako "składki na ubezpieczenie zdrowotne" w ramach wydatków specjalnych (wyrok BFH z 6.6.2018, X R 41/17).
Zdaniem BFH bonusy w tym przypadku nie stanowią niezależnych od składek świadczeń ubezpieczenia zdrowotnego. Zmniejszają one raczej bieżące płatności składek. Miesięczne płatności w wysokości 30 Euro na osobę ubezpieczoną, określane jako bonus, są wypłacane niezależnie od tego, czy ubezpieczonemu powstały koszty zdrowotne podlegające zwrotowi, czy nie.
Bonusy nie są porównywalne z bonusami, które mogą być wypłacane przez ustawowe kasy chorych zgodnie z § 65a SGB V. Podczas gdy tam chodzi o stworzenie zachęt do prozdrowotnego zachowania ubezpieczonych, obecna regulacja bonusowa ma na celu skłonienie ubezpieczonych do świadomego kosztowo lub nawet unikającego kosztów zachowania. Ubezpieczonemu pozostają bonusy w takim zakresie, w jakim jego zasadniczo podlegające zwrotowi koszty zdrowotne rocznie nie przekraczają 360 Euro. Umowa ta tworzy zatem zachętę, która - podobnie jak "klasyczny" zwrot składek - ma na celu to, aby ubezpieczyciel nie musiał świadczyć uzgodnionych umownie usług, ponieważ ubezpieczony albo nie poniósł ubezpieczonego ryzyka, albo nie zgłasza wynikających z tego wydatków. Ubezpieczony otrzymuje bonus, ponieważ nie korzysta z ubezpieczenia do kwoty 360 Euro, tj. w tym zakresie sam ponosi ryzyko finansowe związane z wydatkami na zdrowie.
(2021): Brak redukcji o dotacje z programu bonusowego
Jakie składki na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne mogę uwzględnić?
Od 2010 r. mogą Państwo wprowadzić całe składki na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne na tzw. podstawowe zabezpieczenie jako wydatki specjalne w zeznaniu podatkowym. Urząd skarbowy odlicza od zapłaconych składek na ustawowe ubezpieczenie zdrowotne jedynie cztery procent ryczałtu na zasiłek chorobowy.
Dla osób prywatnie ubezpieczonych obowiązuje: Koszty ubezpieczenia zdrowotnego i pielęgnacyjnego są uznawane tylko do wysokości podstawowej składki na prywatne ubezpieczenie zdrowotne. Świadczenia dodatkowe, takie jak leczenie przez ordynatora czy pokój dwuosobowy w szpitalu, są uwzględniane w ramach "innych składek ubezpieczeniowych", o ile istnieje jeszcze możliwość odliczenia w ramach maksymalnej kwoty.
Jeśli mają Państwo bardziej rozbudowaną umowę, prywatna kasa chorych ustala dokładny udział podstawowego zabezpieczenia. Jeśli nie przekroczą Państwo maksymalnej kwoty 1.900 Euro (osoby prowadzące działalność gospodarczą 2.800 Euro) swoimi składkami na ubezpieczenie zdrowotne, mogą Państwo jeszcze ubiegać się o zwrot składek na inne ubezpieczenia. Preferencyjne są na przykład składki na ubezpieczenie na wypadek bezrobocia, dodatkowe ubezpieczenie zdrowotne lub pielęgnacyjne, prywatne ubezpieczenie na wypadek niezdolności do pracy, ubezpieczenia wypadkowe lub odpowiedzialności cywilnej czy ubezpieczenia na życie z ryzykiem. Ubezpieczenia na życie i emerytalne mogą być uwzględnione jako wydatki specjalne, jeśli polisy zostały zawarte przed 2005 rokiem.
Beispiel
Pewne małżeństwo płaci w ciągu roku łącznie 4.600 Euro składek na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne, bez zasiłku chorobowego. W ten sposób składki przekraczają wspólną maksymalną kwotę 3.800 Euro (dwa razy 1.900 Euro). Niemniej jednak mogą one zostać odliczone jako wydatki specjalne, ale dalsze składki ubezpieczeniowe, takie jak ubezpieczenie wypadkowe lub ubezpieczenie OC samochodu, nie mogą już zostać odliczone.
Ponieważ ogólna stawka składki dla osób ubezpieczonych ustawowo obejmuje zasiłek chorobowy, składki są obniżane ryczałtowo o 4%. Obniżka ma miejsce tylko wtedy, gdy w przypadku choroby istnieje prawo do zasiłku chorobowego. Obniżki dokonuje urząd skarbowy. Do 2014 r. obniżka nie dotyczyła niezależnej od dochodów dodatkowej składki. Od 2015 r. obowiązuje następujący stan prawny: Nowo zaprojektowana, indywidualna dla kasy, dodatkowa składka zależna od dochodów jest teraz traktowana jako pierwotna część składki na ubezpieczenie zdrowotne i dlatego jest uwzględniana w podstawie obliczeniowej do ustalenia czteroprocentowej kwoty obniżki. Nie dokonuje się już rozróżnienia między składką podstawową a dodatkową.
(2021): Jakie składki na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne mogę uwzględnić?
