(2021) Brak redukcji o dotacje z programu bonusowego

Ustawowe kasy chorych oferują swoim klientom programy bonusowe za prozdrowotne zachowanie zgodnie z § 65a SGB V i wypłacają za to premie pieniężne. Kasy chorych mogą samodzielnie decydować, które świadczenia są premiowane, np. badania profilaktyczne, szczepienia, zdrowe odżywianie, aktywność sportowa itp.

W 2016 roku Federalny Trybunał Finansowy wyjaśnił, że odliczenie składek na ubezpieczenie zdrowotne jako wydatków specjalnych nie powinno być pomniejszane o bonusy za prozdrowotne zachowanie zgodnie z § 65a SGB V, które kasy chorych wypłacają w ramach "programu bonusowego". Bonus nie stanowi zwrotu zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i dlatego nie zmniejsza odliczenia jako wydatków specjalnych. Ponadto bonus jest zwolniony z podatku (wyrok BFH z 1.6.2016, X R 17/15).

Administracja finansowa stosuje wyrok BFH, ale interpretuje go wąsko (pismo BMF z 6.12.2016, BStBl 2016 I strona 1426). W związku z tym pojawiły się dalsze wątpliwości. Na przykład, według administracji finansowej, (ryczałtowe) bonusy za wizyty w siłowniach nadal zmniejszają odliczenie jako wydatków specjalnych.

Obecnie Federalny Trybunał Finansowy wydał następujący - pozytywny - wyrok: Premia pieniężna (bonus) przyznana przez ustawową kasę chorych za prozdrowotne zachowanie nie zmniejsza odliczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne jako wydatków specjalnych, o ile w ten sposób całkowicie lub częściowo zrekompensowane zostaną wydatki finansowe podatnika. Dotyczy to również przypadków, w których bonus jest obliczany ryczałtowo (wyrok BFH z 6.5.2020, X R 16/18 i X R 30/18).

Przypadek: Ubezpieczony w ustawowej kasie chorych powód otrzymał od swojej kasy chorych bonusy w wysokości 230 Euro za "prozdrowotne zachowanie", m.in. za badanie kontrolne, profilaktykę stomatologiczną, członkostwo w siłowni i klubie sportowym oraz za udokumentowanie zdrowej masy ciała. Urząd skarbowy potraktował bonusy jako zwrot składek na ubezpieczenie zdrowotne ze względu na ich czysto ryczałtową wypłatę i zmniejszył odliczenie jako wydatków specjalnych powoda. Natomiast sąd finansowy uznał płatności za świadczenia kasy chorych, które nie wpływały na wydatki specjalne ani nie powodowały obciążenia podatkowego jako inne dochody.

BFH w swojej decyzji, rozwijając dotychczasowe orzecznictwo dotyczące traktowania podatkowego bonusów zgodnie z § 65a piątej księgi kodeksu socjalnego (patrz wyżej: wyrok z 1.6.2016, X R 17/15, BStBl II 2016, 989), przyjmuje zróżnicowane podejście. Zgodnie z nim również bonusy, które nie wymagają konkretnego udokumentowania wcześniejszych wydatków podatnika na określone działania prozdrowotne, lecz są przyznawane ryczałtowo, nie zmniejszają odliczenia jako wydatków specjalnych. Nie są one również uznawane za świadczenia kasy chorych mające znaczenie podatkowe.

Warunkiem jest jednak nadal, aby każda promowana akcja powodowała koszty dla podatnika, a wypłacona i realistycznie ustalona ryczałtowa kwota była odpowiednia do całkowitego lub częściowego zrekompensowania własnych wydatków. Jeśli podatnik korzysta z działań profilaktycznych objętych podstawowym ubezpieczeniem zdrowotnym (np. szczepienia, profilaktyka stomatologiczna), brakuje własnych wydatków, które mogłyby zostać zrekompensowane przez bonus. W takim przypadku mamy do czynienia ze zwrotem składek przez kasę chorych, który zmniejsza odliczenie jako wydatków specjalnych. To samo dotyczy bonusów wypłacanych za udokumentowanie zachowań lub zaniechań niezależnych od wydatków (np. zdrowa masa ciała, status niepalącego).

Wskazówka: W przypadkach, w których płatności nie są uznawane za zwroty składek, należy upewnić się, że nie nastąpiło zmniejszenie odliczenia jako wydatków specjalnych. Chociaż powinno to nastąpić automatycznie na podstawie odpowiednich przekazów z ubezpieczeń zdrowotnych, niestety nie wszystkie dane są nadal prawidłowo przekazywane przez ubezpieczenia zdrowotne do urzędów skarbowych. Ostatecznie oznacza to, że muszą Państwo sprawdzić, jakie dane są dostępne w urzędzie skarbowym, czyli czy bonusy zostały uznane za zwrot składek - czy też nie.