(2022)
Czy opłaty na rzecz mieszkańców są również objęte ulgą podatkową?
Wydatki na usługi rzemieślnicze można odliczyć bezpośrednio od podatku w wysokości 20%, maksymalnie 1.200 Euro rocznie. Dotyczy to prac w mieszkaniu użytkowanym na własne potrzeby lub "w gospodarstwie domowym" oraz na posesji. Czy jednak opłaty dla mieszkańców za remont drogi również są objęte ulgą?
W związku z tym administracja skarbowa chce przyznać ulgę podatkową na przyłącza domowe (telewizja, internet), rurociągi (prąd, gaz, woda), czyszczenie rur odpływowych, odprowadzanie ścieków, usuwanie liści, tereny zewnętrzne, prace brukarskie itp. tylko w granicach posesji i odmawia jej dla prac poza posesją (pismo BMF z 10.1.2014, BStBl. 2014 I s. 75, pkt 15, załącznik 1).
Jednak Federalny Trybunał Finansowy orzekł przeciwko fiskusowi, że ulga podatkowa nie jest ograniczona do usług świadczonych dokładnie w granicach posesji. Wymagany związek z gospodarstwem domowym istnieje również wtedy, gdy jest to działanie wykraczające poza granice posesji, ale służące wyłącznie posesji. Zdaniem sędziów BFH, nie tylko usługi rzemieślnicze świadczone "w" gospodarstwie domowym są objęte ulgą, ale także te świadczone "dla" gospodarstwa domowego.
Pojęcie "w gospodarstwie domowym" należy interpretować przestrzennie-funkcjonalnie. Dlatego granice gospodarstwa domowego - wbrew opinii fiskusa - nie są bezwzględnie wyznaczane przez granice posesji. Również usługi rzemieślnicze świadczone poza granicami posesji na obcym lub publicznym terenie mogą być objęte ulgą. Muszą to być jednak usługi świadczone w bezpośrednim związku przestrzennym z gospodarstwem domowym i służące gospodarstwu domowemu (wyrok BFH z 20.3.2014, VI R 56/12).
Kwestia, czy również opłaty dla mieszkańców za drogę gminną lub rozbudowę chodników i oświetlenia ulicznego mogą być objęte ulgą, nie została jeszcze rozstrzygnięta przez sąd najwyższy. OBECNIE Federalny Trybunał Finansowy niestety orzekł, że opłaty dla mieszkańców za rozbudowę drogi publicznej nie stanowią objętych ulgą usług rzemieślniczych i dlatego nie są objęte ulgą podatkową zgodnie z § 35a ust. 3 EStG (wyrok BFH z 28.4.2020, VI R 50/17).
Przypadek: Małżeństwo musiało zapłacić gminie za rozbudowę nieutwardzonej drogi piaszczystej przed ich posesją i chciało odliczyć część tej kwoty jako objętą ulgą usługę rzemieślniczą od podatku dochodowego. Ponieważ decyzja o przedpłacie wydana przez gminę zawierała tylko kwotę całkowitą, oszacowali koszty robocizny na 50%. Urząd skarbowy nie uznał wydatków na budowę jezdni. Małżonkowie argumentowali, że zasady ustalone przez BFH dotyczące uwzględnienia przyłącza do publicznej sieci wodociągowej powinny mieć zastosowanie również do rozbudowy drogi gminnej, ponieważ połączenie komunikacyjne, na przykład do szkoły i miejsca pracy, jest niezbędne do prowadzenia gospodarstwa domowego.
Zdaniem BFH prace na drodze - w przeciwieństwie do prac na indywidualnym dojeździe do posesji od zjazdu z właściwej drogi - nie są związane z posesją, a tym samym z gospodarstwem domowym. Ogólne roboty drogowe nie są już uważane za usługę rzemieślniczą świadczoną w gospodarstwie domowym. Ponadto usługi w zakresie ogólnych robót drogowych nie przynoszą korzyści tylko poszczególnym właścicielom nieruchomości, ale wszystkim użytkownikom. Fakt, że budowa drogi jest również "ekonomicznie korzystna" dla poszczególnych właścicieli nieruchomości, jest w tym przypadku nieistotny.
Rozliczenie na podstawie powierzchni działki i współczynnika użytkowania nie zmienia braku przestrzenno-funkcjonalnego związku z gospodarstwem domowym. Służy to jedynie podziałowi całkowitych kosztów, pozostałych po odliczeniu udziału gminy, pomiędzy zobowiązanych do zapłaty i w szczególności nie oznacza, że poszczególny mieszkaniec płaci za odcinek drogi przed swoją posesją.
Niedawno BMF zarządziło (pismo BMF z 1.9.2021, IV C 8 - S 2296-b/21/10002 :001):
Dla usług rzemieślniczych świadczonych przez sektor publiczny, które przynoszą korzyści nie tylko poszczególnym gospodarstwom domowym, ale wszystkim gospodarstwom domowym uczestniczącym w działaniach sektora publicznego, ulga zgodnie z § 35a EStG jest wykluczona. W takim przypadku brakuje przestrzenno-funkcjonalnego związku usług rzemieślniczych z gospodarstwem domowym poszczególnego właściciela nieruchomości. Dotyczy to na przykład rozbudowy ogólnej sieci zaopatrzenia lub budowy drogi. To stanowisko odpowiada wyrokowi BFH z 28.4.2020 (VI R 50/17).
